De Indiase regering is in samenwerking met Price Waterhouse Coopers aan een nieuw experiment begonnen. In 75 steden verspreid over het hele land moet men een periode zonder contant geld leven, als voorbeeld voor de rest van het land waar nog overwegend met contant geld betaald wordt. In deze 75 cashloze steden moet al het betalingsverkeer elektronisch verricht worden. Voorwaarde is dat er nu al in minstens 80% van de gevallen digitaal betaald wordt.

Achter deze ontwikkeling van cashloze steden schuilt een veel groter plan. De Indiase overheid wil meer controle over alle geldstromen, zodat het makkelijker wordt belastingen te heffen op het doen en laten van de bevolking. Ook wordt het voor de overheid makkelijker om het vermogen van haar burgers te traceren.

India als proefkonijn

Verschillende grote bedrijven die zich bezighouden met elektronische betalingssystemen kijken vol belangstelling naar deze ontwikkeling, omdat India een gigantische afzetmarkt is. Het land telt meer dan 1,3 miljard inwoners, waarvan een paar honderd miljoen zelfs geen toegang heeft tot een bankrekening. Twee derde van de Indiase bevolking woont bovendien op het platteland, buiten het bereik van de grote bankfilialen.

Om al deze mensen aangesloten te krijgen op het elektronische betalingsverkeer worden er tal van nieuwe systemen ontwikkeld, die contant geld overbodig moeten maken. Het bedrijf The Mobile Wallet (TMW) uit Mumbai heeft een app ontwikkeld waarmee mensen elektronisch betalingen kunnen verrichten. Andere bedrijven bouwen Wifi hotspots, zodat winkels in de stad hun betalingssystemen direct kunnen koppelen aan het internet.

Cashloze samenleving

Consultancybureau Price Waterhouse Coopers heeft in samenwerking met de regering vastgesteld welke steden het meest geschikt zijn voor dit experiment. Het lijkt de opmaat naar een groter plan om contant geld uit te faseren. Begin dit jaar werd duidelijk dat de Amerikaanse organisatie USAID mogelijk betrokken is geweest bij het organiseren van het verbod op 500 en 1.000 roep biljetten.

Op 8 november werden deze biljetten ongeldig verklaard en moest iedereen deze inleveren bij de bank. Door de slechte voorbereiding en het gebrek aan elektronische betalingssystemen ontstond er een acuut tekort aan geld, waardoor naar schatting meer dan honderd mensen om het leven kwamen. Met deze schoktherapie probeert India de transitie naar de cashloze samenleving te versnellen.