© Qianjiang XingDiepe westelijke omwentelingsstromen, gemeten door vier observatienetwerken in de Noord-Atlantische Oceaan, tonen aan dat de AMOC aan de westelijke grens afzwakt.
De AMOC is een groot systeem van stromingen in de Atlantische Oceaan dat warmte, zout en voedingsstoffen herverdeelt tussen de tropen en de Noord-Atlantische Oceaan, waardoor het in regio's als Europa veel milder blijft dan anders het geval zou zijn. De gevolgen van een aanzienlijke afzwakking, of zelfs een totaal stilvallen, zou een potentieel catastrofale verandering in weersomstandigheden kunnen veroorzaken.
Metingen vanuit de diepte
Om een duidelijk beeld te krijgen van wat er gebeurt, hebben onderzoekers uit Amerika, Groot-Brittannië en Canada gekeken naar gegevens van vier groepen onderwatersensoren, zogenaamde 'mooring arrays.' Deze bevinden zich op de zeebodem langs de westkant van de Atlantische Oceaan, van het Caribisch gebied tot aan de wateren voor de oostkust van Canada. Hiermee werden de druk op de zeebodem en gerelateerde eigenschappen van het zeewater dieper dan 1.000 meter gemeten.
Door de drukveranderingen langs de continentale helling aan de westelijke grens te berekenen, kon het team vaststellen hoe de diepte van de omwentelingsstromingen in de loop der tijd veranderde. Het is belangrijk om deze veranderingen in de tijd te volgen, omdat wetenschappers zo een duidelijk en langetermijnpatroon in de oceaancirculatie kunnen waarnemen dat anders wellicht verborgen zou blijven achter seizoensgebonden schommelingen.
De onderzoekers analyseerden gegevens uit een periode van ruim 20 jaar om er zeker van te zijn dat de waargenomen afname een consistente trend betreft en geen tijdelijke schommeling.
Deze afname deed zich niet op één plek voor, maar werd waargenomen in alle onderzoeksgebieden, van 16,5° noorderbreedte (nabij het Caribisch gebied) tot 42,5° noorderbreedte (nabij Canada). "We constateren een meridionaal consistente afname van de diepe westelijke omwentelingscirculatie over deze breedtegraden over de afgelopen twintig jaar," aldus het onderzoeksteam in hun paper.
Een vroegtijdig waarschuwingssysteem
Volgens de wetenschappers is dit gebied ideaal om de gezondheid van de oceaan te monitoren, omdat veranderingen in de circulatie op hogere breedtegraden zich eerst aan de westkant manifesteren, voordat ze aan de oostkant of in het midden van de Atlantische Oceaan zichtbaar worden. Daarom zou het kunnen fungeren als een vroegtijdig waarschuwingssysteem voor het hele Atlantische gebied. De auteurs van het onderzoek merkten op dat "deze afname, waargenomen aan de westelijke grens, kan dienen als een effectieve indicator voor de afzwakking van de AMOC."
Een betere monitoring van deze stromingen zou kunnen helpen om toekomstige klimaatveranderingen beter te voorspellen en zou als leidraad voor wereldwijde mitigatiestrategieën kunnen dienen.
Zie: https://phys.org/news/2026-04-atlantic-current-decade-decline-deep.html
Commentaar: Franse onderzoekers zijn nog minder optimistisch:
Atlantisch stromingssysteem zwakt sneller af dan verwacht Ondanks recordhitte die voor 2026 en 2027 wordt verwacht, staan we aan de vooravond van een IJstijd. De recordhitte is eerder een teken van activiteit in de centrale verwarming van de aardkern, het binnenste deel van de aarde, wat de huidige aardveranderingen slechts nog verder zal aanwakkeren.