Menopauze
© Shutterstock
Meer dan twintig jaar lang draaide het in de discussie over hormoontherapie bij overgangsklachten om een simpele ja/nee-vraag: veilig of gevaarlijk? Die te simplistische visie heeft vrouwen in de steek gelaten.

In november schrapte de Amerikaanse Food and Drug Administration de black-box-waarschuwing voor laaggedoseerde vaginale oestrogeen en versoepelde de formulering met betrekking tot systemische therapie. Dit gebeurde vrijwel onopgemerkt, maar het is een belangrijk signaal; hormoontherapie was nooit bedoeld als een standaardbehandeling voor iedereen.

De echte vraag is niet of hormoontherapie goed of slecht is. Het gaat erom wie er echt baat bij heeft - en wie er maar beter niet aan kan beginnen.

Dezelfde laaggedoseerde pleister die bij de ene vrouw de slaap en energie herstelt, kan bij een andere vrouw migraine verergeren of hartkloppingen veroorzaken.

Wat duidelijk is, is dat voor wat betreft de overgang er geen gemiddelde vrouw bestaat. Laten we dus ophouden met praten over gemiddelden. Laten we kijken naar echte mensen.

Vrouwen die vaak positieve ervaringen hebben met hormoontherapie

Neem bijvoorbeeld een 52-jarige vrouw die twintig keer per nacht badend in het zweet wakker wordt en zich zó overweldigd voelt dat ze in tranen uitbarst. In de klinische praktijk zien veel van deze patiënten, wanneer ze voor het slapengaan beginnen met een laaggedoseerde oestrogeenpleister (0,025 milligram) plus 100 milligram orale progesteron, binnen drie weken dat het nachtelijk zweten stopt en dat ze snel daarna weer goed slapen. Of neem bijvoorbeeld een 48-jarige vrouw bij wie tijdens een hysterectomie de eierstokken waren verwijderd en die al tekenen van vroegtijdig botverlies vertoont. Uit uitgebreid onderzoek blijkt dat het aanzienlijke voordelen heeft om haar hormonen tot ten minste 52-jarige leeftijd te vervangen tot het normale niveau van vóór de overgang, om zo haar hart en hersenen te beschermen.

Dan nog het geval van een 55-jarige vrouw die al vijf jaar last heeft van herhaalde urineweginfecties en pijnlijke geslachtsgemeenschap. Een laaggedoseerde oestrogeenring in haar vagina zou de infecties binnen twee maanden moeten verhelpen en geslachtsgemeenschap weer comfortabel moeten maken, zonder dat oestrogeen in de rest van het lichaam wordt opgenomen.

Dit soort verbeteringen ondervinden veel vrouwen wanneer hormoontherapie wordt afgestemd op hun specifieke symptomen.

Vrouwen die zelden in aanmerking komen voor systemische hormoontherapie

Vrouwen met onder andere een voorgeschiedenis van borstkanker of bloedstolsels hebben na een grondige risicobeoordeling een persoonlijk behandelplan nodig.

Een 65-jarige vrouw met een voorgeschiedenis van oestrogeenreceptorpositieve borstkanker die vijf jaar eerder werd behandeld, zou doorgaans eerst niet-hormonale opties aangeboden krijgen - zoals acupunctuur, kruidensupplementen, selectieve serotonineheropnameremmers, gabapentine of oxybutynine - om de symptomen te behandelen. Als de symptomen haar kwaliteit van leven ernstig beïnvloeden, kunnen systemische hormonen als laatste redmiddel worden overwogen, maar alleen na zorgvuldig overleg met haar oncoloog.

Een 49-jarige vrouw die in haar twintiger jaren een longembolie (bloedstolsel in de longen) kreeg terwijl ze aan de pil was, levert een andere kwestie op. Hoewel transdermaal oestrogeen een lager risico op stolling met zich meebrengt dan orale vormen, maakt het ernstige stolsel op zo'n jonge leeftijd systemische hormoontherapie doorgaans tè riskant om voor te schrijven.

Iedere vrouw - bijvoorbeeld een 58-jarige - met nieuwe vaginale bloedingen na de overgang moet eerst worden onderzocht. Bij elke abnormale bloeding na de overgang moet een endometriumbiopsie worden uitgevoerd - waarbij een klein stukje van het baarmoederslijmvlies wordt weggenomen voor onderzoek - of ander passend onderzoek om ernstige onderliggende aandoeningen uit te sluiten, voordat systemische hormonen zelfs maar kunnen worden overwogen.

Deze situaties onderstrepen het belang van individuele zorg. Hormoontherapie kan voor veel vrouwen levensveranderend zijn, maar veiligheid moet voorop staan wanneer er sprake is van duidelijke risico's of alarmsignalen.

Vrouwen in de grijze zone - waar gepersonaliseerde zorg een groot verschil maakt

De meeste vrouwen in de overgang vallen in een tussenliggende categorie, waarin de beslissing niet zwart-wit is. Hormoontherapie kan nog steeds een optie zijn, maar vereist vaak een zorgvuldige aanpassing, aanvullende onderzoeken of eerst het uitproberen van niet-hormonale benaderingen. Hier volgen enkele praktijkvoorbeelden:

Praktijkvoorbeeld: Een 54-jarige vrouw met een duidelijke familiegeschiedenis van borstkanker maakte zich zorgen over het gebruik van hormonen. Uit onderzoek bleek dat haar lichaam oestrogeen niet efficiënt afbrak.

Aanpak: Eerst werden veranderingen in levensstijl en supplementen gebruikt om een gezonder oestrogeenmetabolisme te ondersteunen. Vervolgens werd een zeer laag gedoseerde oestrogeenpleister (0,014 milligram - de helft van de gebruikelijke startdosering) toegevoegd, samen met 100 milligram orale progesteron.

Resultaat: Haar opvliegers verdwenen, zonder gevoelige borsten of andere bijwerkingen.

Praktijkvoorbeeld: Een 51-jarige vrouw had sinds haar tienerjaren last van migraine met aura. Orale oestrogenen zouden het risico op een beroerte verhogen en waren voor haar niet veilig.

Aanpak: Er werd een laaggedoseerde transdermale oestradiolgel (0,025 milligram) in combinatie met continu gemicroniseerde progesteron voorgeschreven.

Resultaat: Haar overgangsverschijnselen verbeterden en haar migraineaanvallen werden minder frequent.

Praktijkvoorbeeld: Een 57-jarige vrouw die rookte, hoge bloeddruk had en aan fibromyalgie leed, liep extra risico's met hormonen.

Aanpak: Er werd voorrang gegeven aan niet-hormonale opties. Gedurende vier maanden kreeg ze acupunctuur en magnesiumsupplementen, riboflavine (vitamine B2) en bijnierondersteuning.

Resultaat: Haar opvliegers namen drastisch af - van 15 per dag naar slechts drie - zonder dat ze ooit hormoontherapie nodig had.

Deze gevallen illustreren waarom algemeen advies niet werkt bij de behandeling van de overgang. Een zorgvuldige evaluatie, gezamenlijke besluitvorming en soms langzaam beginnen of helemaal geen hormonen gebruiken, kunnen tot uitstekende resultaten leiden die op de unieke situatie van elke vrouw afgestemd zijn.

Richtlijnen voorafgaand aan hormoontherapie

Op basis van de huidige wetenschappelijke inzichten en klinische ervaring volgen hier enkele richtlijnen:
  1. Eerst onderzoeken laten uitvoeren. Voer vooraf specifieke hormoonmetabolismeonderzoeken uit om de ontwikkeling van op maat gemaakte behandelingen te vergemakkelijken.
  2. Begin met een lage dosis en ga gestaag te werk. Begin altijd met de laagst mogelijke dosis en pas deze aan op basis van de ernst van de symptomen en individuele risicofactoren om een veilige, gepersonaliseerde hormoontherapie te garanderen.
  3. Kies waar mogelijk de veiligste preparaten. Oestrogeen dat via de huid wordt toegediend, bijvoorbeeld met een pleister of gel, in combinatie met natuurlijk progesteron dat oraal wordt ingenomen, lijkt de minste risico's met zich mee te brengen voor patiënten met een voorgeschiedenis van bloedstolsels en borstkanker.
  4. Pak eerst de fundamentele gezondheid aan. Als iemand nog steeds chronisch gestrest is of te maken heeft met onverwerkte trauma's, slecht slaapt of darmproblemen heeft, werken de hormonen vaak niet zo goed.
  5. Evalueer elke zes maanden. Sommige vrouwen voelen zich na een paar jaar hormoontherapie geweldig en kiezen ervoor om te stoppen; anderen gaan langer door vanwege de mogelijke voordelen voor de gezondheid van de hersenen en botten. Beide beslissingen zijn geldig en moeten worden gerespecteerd. Regelmatige controles helpen ervoor te zorgen dat de behandeling passend blijft.
Deze richtlijnen helpen ervoor te zorgen dat hormoontherapie voor elke vrouw zo veilig en effectief mogelijk is.

Hormoontherapie: Een genuanceerd beeld

Hormoontherapie is geen vergif, noch een wondermiddel of een bron van verjonging. Bij correct gebruik is het een natuurlijk, krachtig hulpmiddel om overgangsverschijnselen te verlichten en levenskwaliteit te verbeteren.

De huidige wetenschap suggereert dat gepersonaliseerde hormoontherapie veilig kan zijn en levens kan veranderen. Het tragische van de afgelopen twintig jaar is dat angst op basis van oude, gebrekkige studies miljoenen vrouwen die hulp nodig hadden, die hulp heeft onthouden, terwijl anderen hormonen kregen zonder dat hun individuele risico's zorgvuldig waren beoordeeld.

Wat artsen tegen vrouwen zouden moeten zeggen is: "Vertel me uw hele verhaal - symptomen, angsten, voorgeschiedenis - en laten we samen beslissen wat voor u het beste is."

U verdient een aanpak die voor u geschikt is.

Zie: https://www.theepochtimes.com/health/the-case-for-personalized-menopause-care-5965409