© The Cradle
Om een beetje te variëren op Bruce Springsteens liedje My Hometown: "Teheran zegt: 'Deze bases verdwijnen, jongens / En ze komen niet meer terug / Naar jullie geboortegrond.'"
Het artikel van The Washington Post van 6 mei 2026, 'Iran heeft veel meer Amerikaanse militaire doelen geraakt dan gemeld, volgens satellietbeelden' vertegenwoordigde een langverwachte bekentenis - gebaseerd op lekken uit het Amerikaanse ministerie van Defensie (DOD) en Washingtons inlichtingendiensten - dat Iran aanzienlijke schade aan Amerikaanse doelen had toegebracht. Maar The Post vermeldt slechts een deel van het verhaal.
The Post onderzocht 109 van de honderden satellietbeelden die door Iraanse media waren gepubliceerd, waarvan de authenticiteit kon worden geverifieerd "door ze te vergelijken met beelden met een lagere resolutie van het satellietsysteem van de Europese Unie, Copernicus, en met beelden met een hoge resolutie van Planet, waar beschikbaar."
Het bericht was zorgvuldig samengesteld om de schade aan 217 gebouwen en 11 stuks materieel te belichten, waarmee de kwetsbaarheid van Amerikaanse bases werd benadrukt, terwijl tegelijkertijd de omvang van de verliezen en de gevolgen voor de Amerikaanse militaire aanwezigheid in West-Azië werden verdoezeld.
Het ging niet in op de gevolgen van de vernietiging van radars, het falen van de aloude Amerikaanse doctrine, of de aanvallen op bases in Irak - meer dan 600 - die er in feite toe leidden dat Amerikaanse bases in het land waren vernietigd.
Het bredere verhaal is dat deze bases misschien helemaal niet meer herbouwd zullen worden. Ze zijn kwetsbaar, peperduur en bevinden zich nu binnen bereik van Iraanse aanvalscapaciteit.
© Anadolu, Washington PostKaart met de Amerikaanse bases en havens in West-Azië die door Iran werden aangevallen.
"Bescherming van de strijdkrachten" is een militaire doctrine die vastgelegd werd in de Gezamenlijke Publicatie 3-10 van de Amerikaanse Gezamenlijke Stafchefs en is van toepassing op alle krijgsmachtonderdelen. Het veldhandboek 3-19.1 van het Amerikaanse leger verduidelijkt de doctrine:
"Bescherming van de strijdkrachten omvat alle maatregelen die vijandige acties tegen personeel van het Amerikaanse ministerie van Defensie (inclusief gezinsleden), middelen, faciliteiten en cruciale informatie voorkomen of beperken. Het coördineert en synchroniseert offensieve en defensieve maatregelen om de gezamenlijke strijdkrachten in staat te stellen te opereren en tegelijkertijd de vijandelijke mogelijkheden te beperken. Het omvat lucht-, ruimte- en raketverdediging; NBC-verdediging [nucleair, biologisch en chemisch]; terrorismebestrijding; defensieve informatieoperaties; en beveiliging van operationele strijdkrachten en middelen."Slachtoffers leidden tot publieke kritiek en onenigheid binnen de strijdkrachten. Vandaar het buitenproportionele belang dat in de beginfase van de oorlogen in Irak en Afghanistan aan bescherming van de troepen werd gehecht.
Mohsen Rezaei, voormalig commandant van het Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde Corps (IRGC), heeft rechtstreeks op die kwetsbaarheid ingespeeld en gewaarschuwd dat hernieuwde Amerikaanse agressie zou kunnen leiden tot het tot zinken brengen van Amerikaanse schepen, het omkomen van soldaten en het gevangennemen van grote aantallen militairen.
De belangrijkste boodschap is dat het van cruciaal belang is om militairen en hun gezinnen te beschermen, zowel op de bases als daarbuiten. Amerika bleek daar niet toe in staat. Het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) wordt geprezen voor het redden van levens van militairen door personeel van de bases naar hotels te verplaatsen, maar dit bood niet veel veiligheid. De CIA en het leger werden naar de hotels gevolgd; Shahid-136-drones leverden "roomservice" in de VAE, Irak, Koeweit en Bahrein - zoals uit talloze video's op Telegram blijkt.
Bescherming van de bases
De bescherming van bases maakt deel uit van de bescherming van troepen. Dit houdt onder meer in dat bases worden verdedigd tegen raketten en drones - maar dit is onmogelijk. De bases in West-Azië werden in de loop van tientallen jaren uitgebouwd; het grootste deel van de uitbreiding vond na 2001 plaats ter ondersteuning van de wereldwijde oorlog tegen het terrorisme (GWOT) na 11 september. Een uitdrukkelijk doel van de bases - en het behoud ervan na de GWOT - was het "in toom houden van Iran."
De Iraanse raket- en droneprogramma's waren op 11 september nog primitief, maar na de toespraak van de voormalige Amerikaanse president George Bush over de "As van het Kwaad" (29 januari 2002) werden onderzoek en ontwikkeling uitgebreid. Sinds 2002-2003 werden talrijke ondergrondse raketbases - waarvan tijdens de Ramadan-oorlog bleek dat ze ongevoelig waren voor "bunkerbuster"-bommen - uitgegraven en gebouwd.
De Iraanse technologieën van 2026 hebben de defensieve doctrines en technologieën uit 2001-2002 verpletterd. Hoe kan Amerika zijn bases behouden, wetende dat het arsenaal van Iran superieur is? Luchtverdedigingsbatterijen kunnen de Amerikaanse bases niet verdedigen, terwijl de vuurkracht van de Amerikaanse luchtmacht Iraanse raketlanceringen niet kan tegenhouden.
Irans aanvalsplan
@DefenceMat analyseerde het aanvalsplan en toonde dat Iraanse generaals gebruik maakten van een ingenieuze en meerlagige verzadigingscampagne waarbij elektronische oorlogsvoering, drones, kruisraketten en ballistische raketten werden gecombineerd om de Amerikaanse zgn. "detect-decide-engage"-verdedigingsnetwerken met informatie te overspoelen en zo te verzwakken. Deze "netwerkgerichte" onderdrukkingsstrategie ging verder dan traditionele SEAD of DEAD (onderdrukking of vernietiging van vijandelijke luchtverdediging).
In gewone taal betekent dit dat Iran Amerika eerst verblindde door het regionale netwerk van radars, radomes (satellietschotels bedekt met beschermend materiaal) en command-and-control-systemen te vernietigen, waardoor bases nauwelijks nog verdedigd konden worden.
Fig. 1: Satellietbeelden van de beschadigde AN/FPS-132-radar in Umm Dahal, Qatar, nadat deze door Iran was aangevallen.
Een THAAD-interceptorbatterij (Thermal High-Altitude Air Defense) zonder AN/TPY-2-radar is een duur speeltje, tenzij deze gekoppeld is aan een nieuwe AN/TPY-2-radar. Er waren zeven AN/TPY-2-radars in West-Azië; twee, mogelijk drie, zijn nog intact. Meerdere Patriot-radars (AN/MPQ-53/65) werden vernietigd of beschadigd.
Irans geavanceerde technologie
Westerse media zijn gefixeerd op satellietbeelden. Er bestaan echter diverse soorten satellieten; zo zijn er modellen die werden ontworpen voor 3D-terreinmapping (TERCOM), elektronische inlichtingen (ELINT) of datadoorvoer.
TERCOM leidt Iraanse kruisraketten. ELINT verzamelt elektronische signalen en lokaliseert bronnen van radiofrequentie-emissies (RF) door ze te trianguleren met andere satellieten. Relais-satellieten zenden snel door naar grondstations; vandaar dat men dan over "real-time"-gegevens beschikt.
Figuur 2 illustreert de door Iran gebruikte technologie. Let op de gele rechthoek: volgens een analist is dit een AN/TPY-2-lokvogel. Als Iraanse inlichtingenofficieren zich bij het aanwijzen van doelen uitsluitend op beeldmateriaal hadden gebaseerd, zouden ze mogelijk in de val zijn gelopen. Maar de lokvogel werd genegeerd en de gecamoufleerde radar (hangar; bovenaan) en andere gebouwen werden als doelwit aangewezen.
Iran beschikt kennelijk over geavanceerde detectietechnologieën vanuit de ruimte waarmee de RF-signatuur van de verborgen radar werd geïdentificeerd. De elektronische vingerafdruk van de AN/TPY-2-radar werd door satellieten gelokaliseerd en de coördinaten van het doelwit werden in de boordcomputer van het projectiel geprogrammeerd.
Fig. 2: Satellietbeelden van de AN/TPY-2-radarlocatie in de VAE voor en na de aanval door Iran, waarop de schade te zien is.
In figuur 3 zien we de start- en landingsbaan (door rubber zwartgeblakerd); de E-3 bevindt zich op de dwarsrolbaan - vermoedelijk na de landing - op weg naar de parallelle rolbaan.
Dit onthult aspecten van de Iraanse capaciteiten die Amerikaanse inlichtingenofficieren ongetwijfeld verontrustten: een Iraanse drone (mogelijk een Arash-2) drong diep door in Saoedi-Arabië (onopgemerkt? maar duidelijk niet neergeschoten); deze ontving realtime gegevens van een satelliet over de bewegende E-3; vervolgens dook de kamikaze-drone - waarschijnlijk met behulp van een elektro-optische zoeker voor visuele identificatie en vergrendeling - naar beneden en raakte de rotodome nauwkeurig "precies op de neus." Het was een behoorlijke prestatie. Geen ruimte voor fouten.
Fig. 3: Satellietbeelden van de vernietigde E-3 Sentry AWACS op de landingsbaan van Prince Sultan Air Base in Saoedi-Arabië, voor en na de Iraanse aanval.
Wederopbouw wellicht de grootste nederlaag
Er zijn te veel onbekende factoren om de kosten voor de wederopbouw van 16 bases in te schatten, vooral omdat de omvang van de schade onduidelijk is. De gastlanden en Amerika hebben in de afgelopen decennia miljarden bijgedragen. De meeste Amerikaanse uitgaven zijn geheim. In totaal werden honderden miljarden uitgegeven, wat in dollars van 2026 een astronomisch bedrag zou vertegenwoordigen.
Kan Amerika zich zulke enorme uitgaven veroorloven? De gastlanden zouden moeite kunnen hebben om te betalen, gezien hun recente inkomstenverliezen. Eén verwoest object illustreert de belemmeringen voor de wederopbouw: de radar bij Umm Dahal kostte Qatar in 2013 1,1 miljard dollar.
De vervangingskosten bedragen mogelijk het dubbele; schattingen suggereren dat het 5-7 jaar duurt om de nieuwe AN/FPS-132-radar te bouwen - ervan uitgaande dat China de zeldzame aardmetalen (RRE's) verkoopt die cruciaal zijn voor het gehele Amerikaanse defensie-ecosysteem. Dit is de reden waarom de Amerikaanse president Donald Trump moppert over RRE's.
De prangende vraag is: willen de gastlanden wel dat Amerika terugkeert? De bases zorgden niet voor veiligheid - integendeel. "Veiligheid voor allen of veiligheid voor niemand" luidt het credo van Iran sinds het begin van de oorlog.
Bescherming van de strijdkrachten is van cruciaal belang voor de Amerikaanse militaire doctrine. De wederopbouw van bases zal naar verwachting pas plaatsvinden nadat het ministerie van Defensie technologieën heeft ontwikkeld om bases en personeel te beschermen tegen Iraanse wapens. Defensie ging uit van de chauvinistische opvatting dat Amerika "technologisch superieur" was aan zijn tegenstanders, maar de "beste" Amerikaanse systemen - X-bandradars, THAAD, Patriot - werden verslagen door Irans intellectuele en technologische superioriteit.
Amerikaanse bases in West-Azië kunnen niet terugkeren naar de status quo ante bellum zonder zinvolle debatten in het Congres en binnen het ministerie van Defensie over de zwakke punten van de luchtverdediging, de kwetsbaarheid van radarnetwerken en de blootstelling van Amerikaans personeel aan letsel. Dit debat beperkt zich niet tot West-Azië, maar heeft ook gevolgen voor Amerikaanse bases die werden gebouwd om "Rusland in toom te houden" en "China in toom te houden."
Congreslid Ted Lieu verwoordde het als volgt: "Ik kan geen steun verlenen aan extra geld voor het [ministerie van Defensie] totdat zij met een nieuwe strategie komen, gebaseerd op de lessen die we al hebben geleerd van de oorlog tegen Iran. Want wanneer we te maken hebben met gelijkwaardige tegenstanders zoals China en Rusland, zal de VS met een aantal grote problemen worden geconfronteerd."
Zie: https://thecradle.co/articles/us-bases-are-not-coming-back-irans-strikes-rewrite-washingtons-west-asia-doctrine
Commentaar: Amerika heeft dit land, dat kan bogen op een 4000 jaar oude traditie van maatschappelijke samenhang en waarin enorm veel nadruk wordt gelegd op wetenschappelijk en technologisch onderwijs, ernstig onderschat. Dit staat in schril contrast met de strijd tegen de kunstmatige staten die uit de wereldoorlogen zijn voortgekomen.