© Kevork’s Newsletter
Dat was mijn reactie toen ik in Israel Hayom een artikel tegenkwam over een geheime afdeling van de Mossad die zich bezighoudt met beïnvloedingsoperaties tegen Iran.
En ik wil eerst een noodzakelijke kanttekening plaatsen, omdat het artikel zelf in Israel Hayom werd gepubliceerd, een uitgesproken pro-Israëlische krant. Daarom moet alles wat erin staat zorgvuldig worden gelezen, niet als neutrale journalistiek, maar als een kijkje achter de schermen van de manier waarop het Israëlische veiligheidsapparaat zichzelf, zijn successen, zijn mislukkingen en zijn voortdurende agressieoorlog tegen Iran wil presenteren. Maar juist daarom is het artikel belangrijk. Het onthult de mentaliteit van de mensen die deze oorlog plannen. Het onthult de gedachten van de Mossad over de Iraanse samenleving, hun visie op psychologische oorlogsvoering, hun pogingen om politieke effecten te creëren via de media, schandalen, nepaccounts, influencers en drukcampagnes, en misschien wel het belangrijkste: de diepe overtuiging van Israël dat Iran van binnenuit nog steeds kapotgemaakt kan worden.
De belangrijkste onthulling in het artikel is dat de Mossad een afdeling voor beïnvloedingsoperaties heeft opgericht onder leiding van David Barnea, die in 2021 directeur van de Mossad werd. Barnea leidde een bredere hervorming waardoor een regimewisseling in Iran veel centraler kwam te staan binnen de missie van de Mossad. Volgens het artikel was deze afdeling bedoeld om de publieke stemming, mediatrends, sociale drukpunten en kwetsbaarheden binnen Iran te doorgronden, en deze vervolgens als wapens in te zetten om de Islamitische Republiek psychologisch, politiek en sociaal te verzwakken. Met andere woorden, dit was een complexe politieke oorlogsvoering, gecamoufleerd als klassiek inlichtingenwerk.
Een van de voorbeelden die werden aangehaald om de activiteiten van deze afdeling te illustreren, was de operatie tegen Rostam Ghasemi, een hooggeplaatste Iraanse militair en politicus die bij de IRGC had gediend, in de oorlog tussen Iran en Irak had gevochten, later een invloedrijke rol speelde bij de versterking van de Iraanse militaire capaciteiten en nauwe banden onderhield met belangrijke kringen binnen de staat. Volgens Israel Hayom had de Mossad jaren eerder een foto van Ghasemi in Maleisië verkregen, waarop hij te zien was met een vrouw zonder hijab die niet zijn echtgenote was. De foto zou jarenlang zijn achtergehouden en vervolgens tijdens de protesten van 2022 via Iran International zijn gelekt, op een moment dat de hijab-kwestie binnen Iran al politiek explosief was. Het doel, vanuit het perspectief van de Mossad, was om een doorgewinterde figuur uit de invloedssfeer te verwijderen en tegelijkertijd onrust te zaaien.
Zo werkt psychologische oorlogsvoering. Niet alles wordt uit het niets verzonnen. Er wordt gewacht. Er wordt gearchiveerd. Zwakke punten worden opgeslagen. De emotionele temperatuur van een samenleving wordt in de gaten gehouden en materiaal wordt vrijgegeven op het moment dat dit het grootste politieke effect kan sorteren. En of deze specifieke operatie nu alles heeft opgeleverd wat de Mossad hoopte of niet, de logica is duidelijk: Israël probeert niet alleen Iraanse commandanten te vermoorden, installaties te saboteren of militaire doelen aan te vallen. Het probeert de morele verbeelding van de Iraanse samenleving te beïnvloeden. Het probeert Iraniërs ervan te overtuigen dat hun instellingen hypocriet zijn, hun leiders gecompromitteerd, hun systeem kwetsbaar, en dat hun enige toekomst in opstand ligt, bij voorkeur een gewapende opstand.
Maar op dit punt begint ook de illusie van de Mossad.
Want hetzelfde artikel dat de Mossad als bijna alwetend voorstelt, legt ook de oppervlakkigheid bloot van de veronderstellingen die men over Iran koestert. De dienst lijkt tot de conclusie te zijn gekomen dat de belangrijkste reden waarom Iraniërs niet massaal in opstand komen tegen de Islamitische Republiek, het gevolg is van angst. Angst voor onderdrukking. Angst voor consequenties. Angst voor de veiligheidsdiensten. En natuurlijk speelt angst binnen elk politiek systeem waarin sprake is van interne onenigheid een rol. Maar denken dat de Iraanse samenleving louter door angst wordt gedreven, berust op wishful thinking.
Iran is een echte samenleving. Er zijn tegenstrijdigheden, wrok, klassenstrijd, generatiekloven, corruptie, economische ellende, sanctiemoeheid, culturele meningsverschillen en politieke frustraties. Maar er heerst ook nationalisme, er bestaat een collectief geheugen, trots, trauma, er zijn instellingen, religieuze loyaliteiten, anti-imperialistische reflexen en een diep besef van het lot van andere landen die het doelwit waren van een regimewisseling. Veel Iraniërs hebben misschien kritiek op hun regering. Velen hebben wellicht een hekel aan bepaalde aspecten van de Islamitische Republiek. Maar wanneer Israël en Amerika hun land bombarderen, hun wetenschappers vermoorden, hun commandanten liquideren, hun infrastructuur aanvallen en openlijk spreken over het vervangen van hun politieke orde door een door het Westen gesteunde marionet, verandert de psychologische verhouding.
Op dat moment werden veel mensen die geen loyalisten waren, patriotten. Ze zijn misschien niet plotseling dol op alle staatsinstellingen, maar ze begrijpen wel wie hen aanvalt. Ze begrijpen het verschil tussen interne hervormingen en vernietiging van buitenaf. Ze begrijpen dat het alternatief dat voor hen wordt gecreëerd, onderwerping betekent.
En dat lijkt de Mossad niet te kunnen begrijpen.
En daarom stort de "4D-schaak"-theorie in wanneer ze wordt afgezet tegen de realiteit die in dit artikel wordt onthuld. Maandenlang hebben sommigen volgehouden dat Iran, Israël en Amerika op de een of andere manier in het geheim samenwerken, dat de oorlog werd geënsceneerd, dat de crisis rond Hormuz deel uitmaakt van een verborgen regeling, en dat alle partijen een groot, vooraf vastgelegd spel spelen om de wereldeconomie te hervormen. Maar als de Mossad een hele afdeling heeft opgezet die zich bezighoudt met psychologische oorlogsvoering, beïnvloedingsoperaties, geheime netwerken, voorbereidingen voor regimeverandering en destabilisatie binnen Iran, waar hebben we het dan precies over? Moeten we geloven dat Israël al die middelen investeert, de netwerken opbouwt, campagnes voert, agenten op Iraans grondgebied inzet en Trump overhaalt om te escaleren, louter als theater?
Neen. Dit is geen theater. Het is oorlog.
En het gaat niet alleen om oorlog in militaire zin. Het betreft een oorlog tegen de sociale samenhang van Iran, tegen het vertrouwen van de bevolking, tegen het vermogen van het land om schokken op te vangen en tegen de relatie tussen het Iraanse volk en zijn staat.
Het artikel in Israel Hayom beschrijft zelfs wat functionarissen van de Mossad naar verluidt dachten voorafgaand aan Operatie Rising Lion. Zij dachten dat een combinatie van Israëlische en Amerikaanse luchtaanvallen, beïnvloedingsoperaties, psychologische druk en interne onrust tot een dramatisch resultaat zou kunnen leiden: de val van het Iraanse regime. Volgens het artikel bracht Mossad-chef David Barnea dit vertrouwen in de dagen voorafgaand aan de aanval over aan president Trump. Dat detail is uiterst belangrijk omdat het suggereert dat Israël Amerika niet alleen vroeg om te helpen Iran militair te verzwakken. Het verkocht Washington een politieke theorie: sla hard genoeg toe, versterk de psychologische druk, en het regime zal breken.
Maar Iran brak niet.
Het absorbeerde de schok.
En op dit punt begint het Israëlische narratief zich aan te passen. Als de regimewisseling niet binnen enkele dagen plaatsvindt, wordt de termijn verlengd tot maanden. Als het niet binnen enkele maanden gebeurt, wordt de termijn verschoven naar eind 2026. Als dat niet gebeurt, wordt het tweeënhalf jaar, of vijf jaar, of de volgende "historische kans." Zo overleven illusies over regimeverandering hun falen. Ze geven nooit toe dat de premisse verkeerd was. Ze verschuiven alleen de deadline.
Dit patroon hebben we al eerder gezien. Telkens wanneer het Iraanse systeem een crisis overleeft, zeggen zijn vijanden dat het zwakker is dan ooit. Telkens wanneer Iran een klap opvangt, zeggen ze dat de volgende klap fataal zal zijn. Elk protest wordt "het begin van het einde." Elke moord wordt "een keerpunt." Elk economisch probleem wordt "de laatste fase." En toch blijft de staat bestaan, men past zich aan, men wordt sterker, men leert en herstelt het evenwicht.
Dit betekent niet dat Iran onoverwinnelijk is. Geen enkele staat is onoverwinnelijk. Het betekent ook niet dat Iran geen interne problemen heeft. Iran heeft veel interne problemen. Maar er bestaat een verschil tussen het onderkennen van reële spanningen binnen een land en het baseren van een complete oorlogsstrategie op de illusie dat die spanningen op commando kunnen worden omgezet in de val van het regime.
Het artikel onthult ook de zogenaamde "gifmachine," een netwerk van nepaccounts, socialemedia-operaties, online influencers en door AI gegenereerde persona's die boodschappen verspreiden ter ondermijning van de Iraanse staat. Dit is niet verrassend. Iedereen die tijdens deze oorlog serieus tijd op sociale media heeft doorgebracht, heeft de patronen gezien: accounts die plotseling verschijnen, narratieven die in gecoördineerde golven bewegen, emotionele boodschappen die beogen om de ene partij te demoraliseren en de andere op te hemelen en voortdurende pogingen om de aangevallen bevolking ervan te overtuigen dat verzet zinloos is, dat hun leiderschap instort en dat de vijand overal van op de hoogte is.
Psychologische oorlogsvoering vindt tegenwoordig niet alleen plaats via pamfletten die vanuit vliegtuigen worden gedropt. Het gebeurt via populaire video's, anonieme accounts, media van de diaspora, nepnetwerken van de oppositie, gemanipuleerde schandalen en influencers die misschien niet eens de volledige structuur begrijpen waaraan ze deelnemen.
En dit brengt ons bij Libanon.
Een van de belangrijkste passages in het artikel in Israel Hayom is naar mijn mening de erkenning dat de invloedstak van de Mossad de opdracht kreeg zich te concentreren op twee landen: Iran en Libanon. De reden hiervoor ligt voor de hand. Iran is het strategische centrum. Libanon is het ideologische en militaire front via Hezbollah. Als Israël Iran niet rechtstreeks kan breken, probeert het de publieke basis van Hezbollah te verzwakken. Als het Hezbollah niet militair kan verslaan zonder een verschrikkelijke prijs te betalen, probeert het de organisatie sociaal te isoleren, het debat te versnipperen en het Libanese publieke debat om te vormen tot een permanent psychologisch slagveld.
Daarom zijn de Libanese media zo belangrijk.
Libanon is gemakkelijker te beïnvloeden dan Iran. Het medialandschap daar is versnipperd, verdeeld in facties, gecommercialiseerd en toegankelijk voor buitenlands geld. Elke sekte, partij, factie en externe sponsor beschikt over zenders, journalisten, influencers en platforms. In een dergelijke omgeving wordt het veel gemakkelijker om bepaalde narratieven te verspreiden, wrok aan te wakkeren, de achterban van Hezbollah te ontmenselijken, sektarische woede op te wekken en het land naar interne confrontaties te sturen.
En dat is precies wat we de afgelopen jaren hebben gezien: de opkomst van platforms en persoonlijkheden die er volledig op lijken te zijn gericht de sjiitische gemeenschap te provoceren, te ontmenselijken, af te schilderen als vreemdelingen in hun eigen land, en de psychologische voorwaarden te scheppen voor een intern conflict. Het doel is niet per se om een discussie te winnen. Het doel is om uitputting, vernedering, woede en uiteindelijk een explosie te veroorzaken.
Maar tot nu toe doorziet Hezbollah dit spel. De organisatie heeft geweigerd zich in een burgeroorlog te laten meeslepen. En die weigering getuigt van strategische volwassenheid. Want Israël zou niets liever willen dan zijn oorlog met Hezbollah om te laten slaan in een Libanese burgeroorlog, waarbij het verzet niet langer tegen een externe bezetter vecht, maar tegen interne vijanden die via psychologische operaties in het leven werden geroepen en opgeblazen.
Daarom is het mediafront niet van ondergeschikt belang. Het maakt deel uit van de oorlog.
Dezelfde logica geldt voor Iran. De Mossad wil niet alleen raketwerpers vernietigen. Ze wil dat Iraniërs geloven dat hun land overal is geïnfiltreerd, dat hun staat van binnenuit instort, dat elke ambtenaar gecompromitteerd is, elke instelling kwetsbaar is en elke daad van verzet zinloos is. Het doel is om militaire druk om te zetten in psychologische verlamming.
Maar ook op dit punt heeft Israël zich verkeken.
Tijdens de eerste schok van de Israëlische aanval werden er rake klappen aan de Iraanse luchtverdediging, raketlanceerinrichtingen en veiligheidsnetwerken uitgedeeld. De Mossad boekte onmiskenbaar tactische successen. Niemand met gezond verstand zou dat kunnen ontkennen. Maar tactisch succes staat niet gelijk aan strategische overwinning. Iran paste zich aan. De IRGC wist de schok op te vangen. De raketcapaciteiten bleven aanzienlijk. Er volgde vergelding. De illusie dat Iran onder het gecombineerde gewicht van geheime operaties en luchtaanvallen simpelweg zou verstijven, uiteenvallen en instorten, werd geen werkelijkheid.
En dat falen is van groot belang. Want degenen die deze strategie uitvoeren, proberen niet alleen Iran te beïnvloeden. Ze proberen ook Washington te beïnvloeden. Volgens Israel Hayom was de CIA op de hoogte van het plan van de Mossad en steunde dit door Barnea te helpen Trump te overtuigen. Dit is misschien wel een van de gevaarlijkste aspecten van het hele verhaal. Israël voerde niet alleen zijn eigen operatie uit in de hoop dat Amerika hiermee zou instemmen. Het bracht zijn interpretatie van de Iraanse samenleving in het Amerikaanse besluitvormingsproces in. Het vertelde Trump, direct of indirect, dat Iran kwetsbaar was, dat een regimewisseling mogelijk was, dat beïnvloedingsoperaties militaire aanvallen konden versterken en dat het systeem naar de ondergang kon worden gedreven.
Zo worden oorlogen verkocht. Niet alleen met inlichtingen, maar ook met psychologie. Niet alleen met feiten, maar ook met zelfvertrouwen. Niet alleen met militaire plannen, maar ook met beloften dat de vijand zwakker is dan hij lijkt en dat de overwinning dichterbij is dan behoedzame mensen denken.
Op dit punt wordt de tegenstrijdigheid van Trump overduidelijk. Jaren geleden zei Trump dat een president die Amerika op basis van leugens in een oorlog in het Midden-Oosten sleept, moet worden afgezet. Hij zei dit over George W. Bush en Irak. En nu bevindt Trump zich in een situatie met veel van dezelfde dynamieken: opgeblazen beweringen van inlichtingendiensten, druk vanuit Israël, illusies over regimeverandering, beloften van snel succes en dezelfde oude veronderstelling dat het Midden-Oosten door middel van Amerikaanse macht kan worden gereorganiseerd.
De ironie is bijna ondraaglijk.
Trump voerde campagne als iemand die de rampzalige gevolgen van eindeloze oorlogen begreep. Toch werd hij in de praktijk keer op keer meegezogen in de zwaartekracht van dezelfde krachten die hij ooit bekritiseerde. Het plan van de Mossad, de steun van de CIA, de druk van 'Israel-first'-denktanks, de invloed van figuren als Mark Levin en Mark Dubowitz, en de regimeveranderingsindustrie rond Washington - dit alles creëert een machine die de Amerikaanse macht in dienst stelt van Israëls regionale ambities.
En die ambitie is niet gering.
Israël wil Iran niet alleen verzwakken. Het wil Iran uit de weg ruimen als het enige serieuze regionale obstakel voor Israëlische suprematie. Het wil toegang, dominantie, invloed en vrijheid van handelen, van de Middellandse Zee tot de Golf. Het wil dat Amerika zijn middelen inzet, zijn leger uitput, de economische terugslag opvangt en de strategische last draagt, terwijl Israël zich positioneert als de toekomstige opperheer van het Midden-Oosten.
Daarom wordt Israël, als Iran ten val komt, iets veel groters dan een door Amerika beschermde staat. Het wordt een regionaal imperium met toegang tot energiecorridors, gebroken Arabische republieken, gedomineerde Golf-monarchieën, verzwakte verzetsbewegingen en een directe route naar het opleggen van zijn wil in heel West-Azië.
Dat is de beloning.
En daarom is Iran niet ingestort. Omdat veel Iraniërs begrijpen, ook al verwoorden ze het niet in deze bewoordingen, dat dit geen oorlog voor democratie is. Het is geen oorlog voor vrouwenrechten. Het is geen oorlog voor vrijheid. Het is een oorlog om te beslissen of Iran een soevereine beschavingsstaat blijft of weer zo'n gebroken gebied wordt binnen de architectuur van Amerikaans-Israëlische overheersing.
De Mossad kan gifmachines bouwen, agenten rekruteren, foto's lekken, de media manipuleren, influencers betalen en valse online identiteiten creëren. Men kan Trump beloven dat er een regimewisseling op komst is. Men kan zijn tijdschema uitbreiden van dagen tot maanden tot jaren.
Maar het kernprobleem kan de Mossad niet zomaar even oplossen.
Iran is niet louter een regime dat over een passieve bevolking heerst.
Het is een natie met een geheugen.
En naties met een collectief geheugen gaan niet ten onder enkel en alleen omdat ze door hun vijanden verkeerd begrepen worden.
Zie: https://kevorkalmassian.substack.com/p/the-mossad-delusion-why-israel-still
Reacties van Lezers
voor onze Nieuwsbrief