Het Internationaal Strafhof overweegt onderzoek te gaan doen naar misdaden tegen migranten in Libië. Dat heeft de hoofdaanklager deze week bekendgemaakt. In Libië zou volgens ooggetuigen onder meer sprake zijn van moderne "slavenmarkten".
Volgens getuigen zijn honderden migranten verhandeld op openbare markten in Libië, waar al veel langer sprake is van afpersing en intimidatie van migranten. Medewerkers van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) in Niger en Libië tekenden schokkende verhalen op uit de mond van slachtoffers uit verschillende Afrikaanse landen, waaronder Nigeria, Ghana en Gambia.

Een Senegalese migrant verklaarde tegenover IOM-medewerkers dat hij 290 euro betaalde voor transport vanuit Agadez in Niger naar het noorden van Libië. De chauffeur bracht hem echter naar een parkeerplaats in Libië waar een slavenmarkt werd gehouden, en ontkende te zijn betaald door de mensenhandelaar die bemiddelde.

"Migranten uit Afrika ten zuiden van de Sahara worden verkocht en aangekocht door Libiërs, met steun van Ghanezen en Nigerianen die voor hen werken", zeggen IOM-medewerkers in Niger.

Tranendal

De recente berichten over "slavenmarkten" voor migranten kunnen toegevoegd worden aan een lange lijst van geweldplegingen, zegt Mohammed Abdiker, hoofd Operaties en Noodsituaties bij de IOM. "De situatie is ernstig. Hoe actiever IOM wordt in Libië, hoe meer we erachter komen dat het een tranendal is voor veel te veel migranten."

Abdiker zegt dat IOM-medewerkers in de afgelopen maanden toegang hebben gekregen tot verschillende detentiecentra waar ze proberen de omstandigheden te verbeteren. "We weten dat migranten die in handen van mensensmokkelaars vallen, kampen met systematische ondervoeding, seksueel misbruik en zelfs moord. Vorig jaar kwamen op een van die locaties veertien migranten om in één maand tijd, als gevolg van ziekte en ondervoeding. We horen over massagraven in de woestijn."

Sociale media

Migranten die naar Libië reizen in de hoop in Europa terecht te komen, hebben geen idee welke ellende hen staat te wachten over de grens, zegt Leonard Boyle, IOM-woordvoerder in Genève. "Ze worden handelswaar die gekocht en verkocht wordt, en worden afgedankt als ze geen waarde meer hebben."

IOM hoorde verhalen over markten op pleinen en in garages, gehouden door inwoners van de zuidwestelijke Libische stad Sabha, en over verkoop door chauffeurs die migranten door de Sahara vervoeren.

"Om ervoor te zorgen dat de boodschap over de gevaren overkomt in Afrika, nemen we getuigenissen van migranten op die hiermee te maken hebben gehad. Die verspreiden we via sociale media en de radio. Helaas zijn de meest geloofwaardige boodschappers migranten die terugkeren naar huis met hulp van de IOM", zegt Doyle.