Uit gesprekken met officieren en soldaten blijkt dat commandanten troepen bevel hadden gegeven om op menigten te schieten om ze weg te jagen of uiteen te drijven, hoewel duidelijk was dat deze geen bedreiging vormden.
Een soldaat beschrijft de situatie als een volslagen ineenstorting van de ethische normen van het Israëlisch Defensieleger (IDF) in Gaza. Volgens het door Hamas geleide ministerie van Gezondheid in Gaza werden sinds 27 mei 549 mensen gedood in de buurt van hulpcentra en in gebieden waar bewoners wachtten op voedseltrucks van de VN. Meer dan 4.000 mensen raakten gewond, maar het exacte aantal mensen dat gedood of gewond werd door IDF-beschietingen blijft onduidelijk.
Haaretz heeft vernomen dat de militaire advocaat-generaal het Fact-Finding Assessment Mechanism van de generale staf van de IDF - een orgaan dat belast is met het beoordelen van incidenten waarbij mogelijk sprake is van schendingen van het oorlogsrecht - heeft geïnstrueerd om een onderzoek in te stellen naar mogelijke schendingen van het oorlogsrecht op deze locaties.
De hulpcentra van de Gaza Humanitarian Foundation (GHF) waren vanaf eind mei in de Gazastrook actief. De omstandigheden rond de oprichting en financiering van de stichting zijn duister: het is bekend dat de stichting door Israël in samenwerking met Amerikaanse evangelische organisaties en particuliere beveiligingsbedrijven werd opgericht. De huidige directeur is een evangelische leider die nauwe banden met de Amerikaanse president Donald Trump en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu onderhoudt.
Commentaar: Lees het hierboven gelinkte onderzoek en het wordt duidelijk dat deze bespottelijke karikatuur van een 'humanitaire hulporganisatie' afkomstig is uit de krochten van de CIA, de Mossad en Zwitserland.
De GHF beheert vier voedseldistributielocaties - drie in het zuiden van Gaza en één in het midden - die binnen de IDF bekend staan als "snelle distributiecentra" (Mahpazim). Ze worden bemand door Amerikaanse en Palestijnse werknemers en worden vanaf een afstand van enkele honderden meters beveiligd door de IDF.
Duizenden, soms tienduizenden, Gazanen komen dagelijks voedsel op deze locaties ophalen.
In tegenstelling tot de aanvankelijke beloften van de stichting verloopt de distributie chaotisch, met drommen mensen die zich bij de stapels dozen verdringen. Sinds de snelle distributiecentra werden geopend, heeft Haaretz 19 schietincidenten in de buurt geteld. Hoewel de identiteit van de schutters niet altijd duidelijk is, laat de IDF geen gewapende personen toe in deze humanitaire zones zonder haar medeweten.
De distributiecentra zijn doorgaans maar één uur per ochtend open. Volgens officieren en soldaten die in deze gebieden werkzaam waren, schiet de IDF op mensen die voor openingstijd arriveren om te voorkomen dat ze dichterbij komen, of weer na sluitingstijd van de centra om ze uiteen te drijven. Omdat sommige schietincidenten 's nachts plaatsvonden - vóór de opening - is het mogelijk dat sommige burgers de omheining van het specifieke gebied niet konden zien.
"Het is een slachtveld," vertelt een soldaat. "Waar ik gestationeerd was, werden elke dag tussen de één en vijf mensen gedood. Ze worden als een vijandige troepenmacht beschouwd - geen maatregelen om menigten onder controle te houden, geen traangas - gewoon met scherp schieten met alles wat voorhanden is: zware machinegeweren, granaatwerpers, mortieren. Zodra het centrum opengaat, stopt het schieten en weten ze dat ze dichterbij kunnen komen. Onze vorm van communicatie is geweervuur."
De soldaat vervolgt: "We beginnen 's ochtends vroeg te schieten als iemand van een paar honderd meter afstand in de rij probeert te gaan staan, en soms schieten we gewoon van dichtbij op hen. Maar er bestaat geen gevaar voor de troepen." Volgens hem "ben ik me niet bewust van een enkel geval van terugschieten. Er is geen vijand, geen wapens." Hij zegt ook dat de activiteit in zijn werkgebied Operatie Gezouten Vis wordt genoemd - de naam van de Israëlische versie van het kinderspelletje "Rood licht, groen licht."
IDF-officieren vertellen Haaretz dat het leger niet toestaat dat het grote publiek binnen of buiten Israël beelden te zien krijgt van de gebeurtenissen rond de voedseldistributielocaties. Volgens hen neemt het leger genoegen met het feit dat de operaties van de GHF een totale ineenstorting van de internationale legitimiteit met betrekking tot het voortzetten van de oorlog hebben voorkomen. Ze geloven dat de IDF erin geslaagd is om van Gaza een "achtertuin" te maken, vooral sinds het uitbreken van de oorlog met Iran.
"Gaza interesseert niemand meer," zegt een reservist die deze week wederom zijn dienstplicht in de noordelijke Strook had volbracht. "Het is een plek geworden met eigen regels. Het verlies van mensenlevens betekent niets. Het is niet eens een 'ongelukkig incident,' zoals vroeger werd gezegd."
© Abdel Kareem/APPalestijnen dragen humanitaire hulppakketten die worden uitgedeeld door de Gaza Humanitarian Foundation van de door de VS gesteunde organisatie in Khan Younis, in het zuiden van de Gazastrook, donderdag 26 juni 2025.
De officier legt uit dat de beveiliging op de locaties uit verschillende niveaus bestaat. Binnen de distributiecentra en de "corridor" die er naartoe leidt, bevinden zich Amerikaanse werklieden en het is de IDF niet toegestaan om in die zone actief te zijn. Een meer externe laag bestaat uit Palestijnse toezichthouders, waarvan sommigen gewapend zijn en banden met de Abu Shabab-militie onderhouden.
De veiligheidszone van de IDF omvat tanks, sluipschutters en mortieren die volgens de officier tot doel hebben om de aanwezigen te beschermen en ervoor te zorgen dat de hulpdistributie kan plaatsvinden.
"'s Nachts voeren we beschietingen uit om de bevolking te laten weten dat dit een gevechtszone is en dat ze niet in de buurt mogen komen," zei de officier. "Op een keer," vertelt hij, "staakten de mortieren het vuren en zagen we mensen naderen. Dus gingen we weer schieten om duidelijk te maken dat dat niet mocht. Uiteindelijk kwam één van de granaten op een groep mensen terecht."
In andere gevallen, vervolgt hij, "schoten we met machinegeweren en gooiden granaten vanuit tanks. Er was een incident waarbij een groep burgers werd geraakt terwijl ze in de mist kwamen aanlopen. Het was niet expres, maar deze dingen gebeuren."
Hij merkt op dat er bij deze incidenten ook slachtoffers en gewonden waren gevallen onder IDF-soldaten. "Een gevechtsbrigade beschikt niet over de middelen om een burgerbevolking in een oorlogsgebied onder controle te houden. Mortieren afvuren om hongerige mensen weg te houden, is noch professioneel, noch humaan. Ik weet dat er Hamas-agenten tussen zitten, maar er zijn ook mensen die gewoon hulp willen ontvangen. Als land hebben we de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat dit veilig gebeurt," aldus de officier.
De officier wijst op een ander probleem met de distributiecentra - hun gebrek aan consistentie. Bewoners weten niet wanneer welk centrum opengaat, wat de druk op de locaties verhoogt en bijdraagt aan leed onder burgers.
"Ik weet niet wie de beslissingen neemt, maar we geven instructies aan de bevolking en vervolgens houden we ons er niet aan of we veranderen ze," zegt hij.
"Eerder deze maand waren er gevallen waarin we een bericht kregen dat het centrum 's middags open zou gaan en mensen 's ochtends vroeg kwamen opdagen om als eerste in de rij te gaan staan voor voedsel. Omdat ze te vroeg kwamen, werd de distributie voor die dag geannuleerd."
Contractpersoneel als sheriff
Volgens verslagen van commandanten en strijders moest de IDF een veilige afstand bewaren tot Palestijnse bevolkingsgebieden en voedseldistributiepunten. De acties van de troepen ter plaatse stemmen echter niet overeen met de operationele draaiboeken.
"Vandaag de dag krijgt elke privé-contractant die in Gaza met technische apparatuur werkt 5.000 [zo'n 1.500 dollar] shekels voor elk huis dat ze slopen," zegt een veteraan-strijder. "Ze verdienen een fortuin. Vanuit hun perspectief betekent elk moment waarop ze geen huizen slopen een verlies aan geld, en de strijdkrachten moeten hun werk veilig stellen. Het contractpersoneel, dat als een soort sheriff optreedt, sloopt waar het maar wil langs het hele front."
Als gevolg hiervan, vervolgt de strijder, brengt de sloopcampagne van de contractanten hen, samen met hun relatief kleinschalige beveiligingsdiensten, in de buurt van distributiepunten of langs de wegen die door hulptrucks worden gebruikt.
Om [de contractanten] zichzelf te beschermen, breekt er een schietincident uit en worden er mensen gedood," zei hij. "Dit zijn gebieden waar Palestijnen worden toegestaan - wij zijn degenen die dichterbij kwamen en besloten dat ze ons in gevaar brachten. Dus, voor een contractant om nog eens 5.000 shekels te verdienen en een huis af te breken, wordt het aanvaardbaar geacht om mensen te doden die enkel en alleen op zoek zijn naar eten."
Commentaar: Letterlijke aasgieren, ze zorgen ervoor dat er geen mensen en huizen meer in Gaza overblijven. En ongetwijfeld zijn sommige "contractanten" Amerikaanse soldaten, uitgeleend door de CIA.
Een hoge officier wiens naam herhaaldelijk opduikt in getuigenissen over de schietpartijen in de buurt van hulplocaties is brigadegeneraal Yehuda Vach, commandant van Divisie 252 van de IDF. Haaretz berichtte eerder hoe Vach de Netzarim-corridor in een dodelijke route veranderde, soldaten die ter plekke waren in gevaar bracht en ervan verdacht werd opdracht te hebben gegeven tot het vernietigen van een ziekenhuis in Gaza zonder dat hij daarvoor toestemming had gekregen.
Nu zegt een officier van de divisie dat Vach besloot om bijeenkomsten van Palestijnen die wachtten op VN-hulptrucks uiteen te drijven door het vuur te openen. "Dit is Vachs beleid," zei de officier, "maar veel commandanten en soldaten accepteerden dit beleid klakkeloos. [Het is niet de bedoeling dat de Palestijnen daar zijn, dus is het de bedoeling dat ze zich uit de voeten maken, zelfs als ze daar alleen maar voor het voedsel zijn."
Vachs divisie is niet de enige die in het gebied actief is en het is mogelijk dat andere officieren ook opdracht gaven om te schieten op mensen die op zoek waren naar hulpgoederen.
Een tank-reservist die onlangs bij Divisie 252 in Noord-Gaza diende, bevestigt de berichten en verklaart de "afschrikkingsprocedure" van de IDF voor het uiteenjagen van burgers die zich verzamelen in strijd met militaire bevelen.
"De tieners die op de trucks wachten, verbergen zich achter zandhopen en bestormen de trucks als die passeren of stoppen bij distributiepunten," zegt hij. "We zien ze meestal van honderden meters afstand; in zo'n situatie vormen ze geen bedreiging voor ons."
Bij één incident kreeg de soldaat de instructie om een granaat richting een menigte bij de kust af te vuren. "Technisch gezien zou het waarschuwingsvuur moeten zijn - om mensen terug te drijven of om te voorkomen dat ze dichterbij zouden komen," zegt hij. "Maar de laatste tijd is het afvuren van granaten gewoon standaard geworden. Elke keer dat we vuren, vallen er doden en gewonden en als iemand vraagt waarom een granaat nodig is, krijg je nooit een bevredigend antwoord. Soms zijn de commandanten al geïrriteerd als die vraag alleen maar gesteld wordt.
"In dit geval sloegen sommige mensen op de vlucht nadat de granaat was afgevuurd en volgens de soldaat werden ze vervolgens door andere troepen beschoten. "Als het als waarschuwingsschot bedoeld is en we zien ze terugrennen naar Gaza, waarom schieten we dan op hen?" vroeg hij. "Soms krijgen we te horen dat ze zich nog steeds verstoppen en dat we in hun richting moeten schieten omdat ze nog niet weg zijn. Maar het is logisch dat ze niet weg kunnen als we het vuur openen op het moment dat ze opstaan en wegrennen."
Volgens de soldaat is dit inmiddels een gewoonte geworden. "Je weet dat het niet klopt. Je voelt dat het niet klopt - dat de commandanten hier het recht in eigen handen nemen. Maar Gaza is een parallel universum. Je zet je er snel overheen. De waarheid is dat de meesten er gewoon niet eens over nadenken."
Eerder deze week openden soldaten van Divisie 252 het vuur op een kruispunt waar burgers stonden te wachten op hulptrucks. Een commandant op het terrein gaf het bevel om vol op het midden van het kruispunt te schieten, wat resulteerde in de dood van acht burgers, waaronder tieners. Het incident werd onder de aandacht gebracht van voormalig chef van het Zuidelijk Commando Maj. Gen. Yaron Finkelman, maar tot nu toe heeft hij, afgezien van een voorlopig onderzoek, geen actie ondernomen en geen uitleg geëist van Vach over het hoge aantal dodelijke slachtoffers in diens sector.
© Eyad BABA / AFPMensen dragen hulppakketten en lopen over de Salah al-Din weg bij het Nusseirat-vluchtelingenkamp in het noorden van de Gazastrook, die gebruikt wordt door Palestijnen die op zoek naar voedsel zijn, om een hulppunt te bereiken dat door de particuliere Gaza Humanitarian Foundation (GHF) werd opgezet, 25 juni 2025.
Een hoge officier die kennis draagt van de gevechten in Gaza gelooft dat dit een verdere verslechtering van de morele normen binnen de IDF inhoudt. "De macht die senior veldcommandanten hebben ten opzichte van de leiding van de Generale Staf bedreigt de bevelsstructuur," zegt hij. Volgens hem "is mijn grootste angst dat het schieten op en het leed onder burgers in Gaza niet het resultaat zijn van operationele noodzaak of slecht beoordelingsvermogen, maar eerder het product van een ideologie van veldcommandanten, die als operationeel draaiboek wordt doorgegeven aan de troepen."
Beschieting van burgers
De afgelopen weken steeg het aantal dodelijke slachtoffers in de buurt van voedseldistributiegebieden sterk - 57 op 11 juni, 59 op 17 juni en zo'n 50 op 24 juni, volgens het Gazaanse ministerie van Volksgezondheid'. Als reactie hierop vond er een vergadering plaats van het Zuidelijk Commando, waaruit bleek dat troepen waren begonnen met het uiteenjagen van menigten met behulp van artilleriegranaten.
"Ze hebben het over het gebruik van artillerie op een kruispunt vol met burgers alsof het normaal is," zegt een militaire bron die bij de vergadering aanwezig was. "Een heel gesprek over of het goed of fout is om artillerie te gebruiken, zonder zelfs maar de vraag te stellen waarom dat wapen überhaupt nodig is. Waar men zich druk over maakt, is of het onze legitimiteit zal schaden om in Gaza actief te blijven. Het morele aspect is praktisch non-existent. Niemand vraagt zich af waarom er elke dag tientallen burgers die op zoek zijn naar voedsel worden gedood."
Een andere hoge officier die vertrouwd is met de gevechten in Gaza zegt dat het normaliseren van het doden van burgers soldaten er dikwijls toe aan heeft gezet om in de buurt van de hulpdistributiecentra op burgers te schieten.
"Het feit dat er met scherp wordt geschoten op een burgerbevolking - of dat nu met artillerie, tanks, sluipschutters of drones is - druist in tegen alles waar het leger voor zou moeten staan," zegt hij en bekritiseert de beslissingen die ter plekke worden genomen. "Waarom worden mensen die voedsel komen ophalen gedood, alleen omdat ze een stapje buiten de lijn zetten, of omdat een commandant het niet leuk vindt dat ze voordringen? Waarom hebben we een punt bereikt waarop een tiener bereid is zijn leven te riskeren enkel en alleen om een zak rijst van een vrachtwagen af te trekken? En daar schieten we dan artillerie op af?"
Naast het IDF-vuur, zeggen militaire bronnen dat sommige van de dodelijke slachtoffers in de buurt van de hulpdistributiecentra werden veroorzaakt door geweervuur van milities die door het leger worden gesteund en bewapend. Volgens een officier blijft de IDF de Abu Shabab-groep en andere facties steunen.
"Er zijn veel groepen die zich tegen Hamas verzetten - Abu Shabab ging een paar stappen verder," zei hij. "Ze controleren gebieden waar Hamas niet komt en de IDF stimuleert dat."
Een andere officier merkt op: "Ik ben daar gestationeerd en zelfs ik weet niet meer wie op wie schiet."
Tijdens een vergadering achter gesloten deuren deze week met hoge functionarissen van het bureau van de militaire advocaat-generaal, die werd gehouden naar aanleiding van het feit dat er dagelijks tientallen burgers bij hulpzones omkomen, gaven de juridische ambtenaren de opdracht om de incidenten te laten onderzoeken door het Fact-Finding Assessment Mechanism van de generale staf van de IDF. Dit orgaan, dat werd opgericht na het incident met het schip Mavi Marmara, is belast met het onderzoeken van gevallen waarin vermoed wordt dat het oorlogsrecht wordt geschonden teneinde internationale verzoeken om onderzoek naar IDF-soldaten voor vermeende oorlogsmisdaden af te weren.
Tijdens de vergadering zeiden hoge juridische functionarissen dat de wereldwijde kritiek op het doden van burgers toeneemt. Hoge IDF-officieren en het Zuidelijk Commando beweren echter dat de gevallen op zichzelf staan en dat het schieten gericht was op verdachten die een bedreiging vormden voor de troepen.
Volgens een bron die bij de bijeenkomst aanwezig was, verwierpen vertegenwoordigers van de militaire advocaat-generaal de beweringen van de IDF. Volgens hen houden de argumenten geen steek tegen de feiten ter plaatse. "De bewering dat dit op zichzelf staande gevallen zijn, strookt niet met incidenten waarbij granaten vanuit de lucht werden gedropt en mortieren en artillerie op burgers werden afgevuurd," aldus een juridisch medewerker. "Dit gaat niet over een paar mensen die gedood worden - we hebben het over tientallen slachtoffers per dag."
Hoewel de militaire advocaat-generaal het Fact-Finding Assessment Mechanism de opdracht gaf om recente schietincidenten te onderzoeken, vertegenwoordigen deze slechts een klein deel van de gevallen waarbij honderden niet-betrokken burgers werden gedood.
Hoge IDF-functionarissen uitten hun frustratie over het feit dat het Zuidelijk Commando deze incidenten niet grondig heeft onderzocht en geen rekening houdt met burgerdoden in Gaza. Volgens militaire bronnen voert de chef van het Zuidelijk Commando, majoor gen. Yaron Finkelman, doorgaans alleen vooronderzoeken uit en vertrouwt daarbij voornamelijk op de verslagen van veldcommandanten. Hij heeft geen disciplinaire maatregelen genomen tegen officieren wiens soldaten burgers schade hebben berokkend, ondanks duidelijke overtredingen van IDF-bevelen en de oorlogswetten.
Zie: https://www.haaretz.com/israel-news/2025-06-27/ty-article-magazine/.premium/idf-soldiers-ordered-to-shoot-deliberately-at-unarmed-gazans-waiting-for-humanitarian-aid/00000197-ad8e-de01-a39f-ffbe33780000
Reacties van Lezers
voor onze Nieuwsbrief