© Jean Catuffe/Getty ImagesVladimir Zelensky
Als Amerika cliënten, vazallen en proxies kiest, heeft het mannen of vrouwen nodig die bereid zijn om de belangen, zelfs het welzijn en het leven van hun landgenoten, te verhandelen. Vladimir Zelensky is zo'n man. Eén blik op de elites van EU-NAVO-Europa maakt duidelijk dat hij niet de enige is. Maar hij is wel een bijzonder extreem geval.
Nog geen tien jaar geleden klom de voormalige mediaondernemer en komiek - vaak grof in plaats van geestig - op van favoriete protégé van een van de meest corrupte oligarchen van Oekraïne tot president van het land. Om die positie nooit meer op te geven; Zelensky gebruikte de oorlog, die door het Westen werd uitgelokt en in februari 2022 escaleerde, niet alleen om zichzelf tot een onmisbare, maar zeer dure en vaak opstandige, Amerikaanse marionet te maken, maar ook als voorwendsel om verkiezingen te ontlopen.
En toch worden signalen steeds duidelijker dat zijn dagen als onmisbare figuuur mogelijk geteld zijn. Zo bericht Seymour Hersh, de levende legende van de Amerikaanse onderzoeksjournalistiek, dat Zelensky zeer ongeliefd is bij diegenen die er het meest toe doen, namelijk het Witte Huis van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat is niet verwonderlijk: Trumps recente ommezwaai ten opzichte van Rusland - wat de werkelijke inhoud of redenen daarvoor ook mogen zijn - betekent niet dat hij het nu voor Oekraïne opneemt, en al helemaal niet voor Zelensky zoals oplettende waarnemers hebben opgemerkt. Volgens de Financial Times geloven "Westerse bondgenoten van Oekraïne" nog steeds dat Trump de Russische president Vladimir Poetin "als zijn belangrijkste onderhandelingspartner blijft zien en Zelensky als het belangrijkste obstakel voor een werkbaar vredesakkoord."
En volgens "goed geïnformeerde bronnen in Washington," die met Hersh hebben gesproken, is het Amerikaanse leiderschap bereid om actie te ondernemen om Zelensky uit het zadel te wippen. En wel met spoed: sommige Amerikaanse functionarissen overwegen om de Oekraïense president "horizontaal" te verwijderen als hij weigert te vertrekken. Hun reden, volgens vertrouwelingen van Hersh: ruimte scheppen voor een akkoord met Rusland.
Hersh moet genoegen nemen met het publiceren van anonieme bronnen. Het is zelfs denkbaar dat de regering-Trump deze dreiging tegen Zelensky lekt om hem onder druk te zetten. Maar zelfs als dat zo is, betekent dat nog niet dat de dreiging loos is. Afgaande op Amerika's gedrag uit het verleden, is er altijd de optie om leiders van andere landen te gebruiken om hen vervolgens af te danken.
Een andere, eveneens aannemelijke mogelijkheid is dat Zelensky aan de kant wordt geschoven om niet zozeer een einde aan de oorlog te maken, maar juist om deze voort te laten duren om de Russische middelen te blijven uitputten. In dit scenario zou Amerika de oorlog verlengen door deze over te dragen aan haar loyale, zelfvernietigende Europese vazallen. Dat wil zeggen, nadat Amerika ervoor heeft gezorgd dat er een nieuwe leider in Kiev wordt geïnstalleerd, iemand die zij nog beter onder controle hebben dan Zelensky. Gewoon om ervoor te zorgen dat de Europeanen en de Oekraïners elkaar niet tè goed gaan begrijpen en uiteindelijk aan Amerikaanse controle ontsnappen. De Oekraïense vervangende kandidaat waar iedereen over fluistert, de oude aartsvijand van Zelensky, generaal Valery Zaluzhny - momenteel de facto in ballingschap als ambassadeur in Groot-Brittannië - zou wel eens beschikbaar kunnen zijn voor beide opties, afhankelijk van zijn instructies uit Washington.
Ondertussen begint de Westerse reguliere media, precies op dit moment, het voor de hand liggende op te merken: De Financial Times heeft ontdekt dat critici Zelensky beschuldigen van een "stap in autoritaire richting," wat nog altijd zeer mild uitgedrukt is, maar dichter bij de waarheid ligt dan de vroegere dwaze heldenverering. The Spectator - dat eerlijk gezegd een tijdschrift is dat van oudsher wat realistischer over Oekraïne schrijft - heeft onder de titel "Oekraïne heeft het vertrouwen in Zelensky verloren " scherp uitgehaald. The Economist signaleerde "woede" over Zelensky's maatregelen en, nog veelzeggender, plaatste een foto van hem waarop hij eruitziet als een kruising tussen een Bond-schurk en Saddam Hoessein. Zelfs Deutsche Welle, een Duits staatspropagandakanaal, bericht nu over grootschalige schendingen van de mensenrechten onder Zelensky, waarbij gehandicapten systematisch worden gedwongen tot mobilisatie.
Volledige openheid: omdat ik de twee talen van Oekraïne, Oekraïens en Russisch, goed beheers en al jaren schrijf over de realiteit van Zelensky's wanbeleid, is mijn eerste reactie op deze plotselinge onthullingen: "Waarom heeft het zo lang geduurd?" Mijn eerste artikelen waarin ik Zelensky's duidelijke autoritaire neigingen - en praktijken - beschreef, dateren al van 2021, en ik heb er herhaaldelijk op gewezen dat zijn populariteit tanende was. Men hoefde enkel te letten op de Oekraïense opiniepeilingen.
Maar ik weet ook waarom de reguliere media zo terughoudend is: de vooringenomenheid die wordt veroorzaakt door de Westerse informatieoorlog en het conformisme in de media, dat slechts in geringe mate afneemt - of wordt omgebogen - wanneer de geopolitieke verhoudingen van de machtigen veranderen. In die zin is de steeds scherpere openbare kritiek op Zelensky nog een teken dat hij uit de gratie is geraakt - en blijft - bij de Amerikaanse leiders die het Westen regeren.
Het recente handelen van Zelensky kan er wel eens op wijzen, zoals Hersh ook vermoedt, dat hij weet dat hij in groot gevaar verkeert - en niet van de zijde van Rusland, maar van zijn "vrienden" in het Westen. Gedurende de afgelopen twee weken heeft Zelensky veranderingen aangebracht in zijn regering en heeft tegelijkertijd een verwoestende campagne gelanceerd tegen instellingen en personen die twee dingen gemeen hebben: de missie om corruptie te bestrijden en een welverdiende reputatie dat ze bijzonder openstaan voor Amerikaanse invloed.
Op het moment dat Zelensky zijn aanvallen op laatstgenoemde opvoerde, ontwaakte de Financial Times uit zijn jarenlange zoete sluimer en ontdekte dat er iets autoritairs in de belangrijkste man van het Westen in Oekraïne schuilt. Inmiddels is de situatie alleen maar verslechterd: de binnenlandse inlichtingen-, en natuurlijk ook onderdrukkende, dienst SBU heeft invallen gedaan bij belangrijke anticorruptieorganisaties en arrestaties verricht. Tegelijkertijd heeft de absoluut gehoorzame meerderheid van Zelensky in het Oekraïense parlement een wet aangenomen om deze instellingen volledig te neutraliseren door ze onder controle van de president te plaatsen, die de wet vervolgens onmiddellijk ondertekende. Inmiddels is Oekraïne getuige van wijdverspreide demonstraties tegen Zelensky's poging om maximale hebzucht te combineren met ongebreideld, zij het kleingeestig, despotisme.
Voor de Oekraïense nieuwssite Strana.ua - een zeldzaamheid in medialand aangezien deze site zich heeft weten te verzetten tegen de agressieve pogingen van Zelensky's regime om haar te onderwerpen en in de pas te laten lopen - vormden de invallen van de SBU bij de anticorruptie-instanties op zich al een machtspel, bedoeld om de eenmansheerschappij van Zelensky te consolideren. Dat klopt, en hij was daar nog niet eens klaar mee.
Tegelijkertijd is het natuurlijk ook erg handig om de laatste zwakke barrières tegen de gigantisch wijdverbreide corruptie in Oekraïne weg te nemen, want alles wat het Westen - dat wil zeggen de Europeanen - nu aan Oekraïne uitgeeft, zal nog meer dan voorheen in allerlei zakken verdwijnen. Wat vooral van pas kan komen als men in ballingschap rijk wil blijven.
Dit gangster-economische aspect van Zelensky's recente machtsgreep is zelfs zijn Westerse vrienden niet ontgaan: de OESO heeft het Oekraïense regime al gewaarschuwd dat het onderdrukken van de anticorruptie-instanties schadelijk zal zijn voor Westerse investeringen in de wederopbouw van Oekraïne in het algemeen en voor de wapenindustrie in het bijzonder. Ook de International Renaissance Foundation, een machtsstructuur van Soros die al ruim dertig jaar veel te actief is in Oekraïne, heeft opgeroepen tot intrekking van de nieuwe wet.
In wezen komen deze en soortgelijke klachten van het Westen alle op hetzelfde neer:
We weten dat jullie ons al vollledig kaalplukken, maar we hebben daar vrede mee omdat jullie onze geopolitieke belangen dienen. Maar als jullie proberen een nog groter deel te pakken, zullen we wellicht van gedachten veranderen.Alles bij elkaar genomen, lijken de herschikking van de regering van Zelensky en zijn aanval op de anticorruptie-instanties een dubbele strategie te weerspiegelen: aan de ene kant geeft de bedreigde marionet met ten minste enkele van zijn recente personeelswijzigingen blijk van onderwerping aan de VS, maar aan de andere kant consolideert hij ook zijn macht in eigen land door deze te beschermen tegen te veel directe Amerikaanse invloed. Het is alsof hij een boodschap naar Washington stuurt: "Ik ben echt jullie man. Maar als jullie een ander proberen te kiezen, zal ik me verzetten."
De historische ironie wil dat Zelensky, nu hij erin geslaagd is om de laatste zielige restanten van pluralisme in Oekraïne definitief te vernietigen, de president zal zijn die een volledig autoritaristisch regime tot stand brengt, zoals geen enkele Oekraïense leider vóór hem heeft gedaan. En dat terwijl hij wordt gesteund met honderden miljarden uit het Westen.
Elke uiting van verbazing of schok bij Oekraïense en Westerse politici of reguliere media verraadt dat ze ofwel jarenlang hebben zitten slapen, ofwel onoprecht zijn. Want de Zelensky van vandaag "doet geen stap" in de richting van autoritarisme. Integendeel, autoritarisme was altijd al een kenmerk van zijn basishouding en zijn doel. Zelensky heeft sinds hij president van Oekraïne werd, gewerkt aan zijn persoonlijke opmars naar onbeperkte macht - en natuurlijk ook aan de materiële voordelen daarvan. Dat wil zeggen, lang voordat het conflict tussen Rusland en Oekraïne (en daarachter en doorheen het Westen) begin 2022 escaleerde.
Hoe weten we dat? Omdat dat uiterlijk in 2021 al duidelijk was, ook voor veel Oekraïners. Toen vielen Zelensky's Oekraïense critici - geen Russen of mensen met sympathie voor Rusland - hem en zijn politieke partij "Dienaar van het Volk" aan omdat ze een "mono-vlada" hadden opgezet, dat wil zeggen in wezen een autoritaire politieke machine om niet alleen de staat maar ook het publieke domein te controleren.
In 2021 had Zelensky zich al met al het volgende beziggehouden: venijnige juridische strijd tegen de Oekraïense oppositie en zijn persoonlijke politieke rivalen zoals voormalig president Petro Porosjenko; grootschalige censuur op en stroomlijning van de media, waarbij hij met repressie en bedrog alle media, redacteuren en journalisten aanpakte die zich durfden te verzetten, bijvoorbeeld Strana.ua; het systematisch en illegaal misbruiken van noodbevoegdheden en oncontroleerbare maar machtige instellingen (vooral de Nationale Veiligheidsraad) om kritiek de kop in te drukken; en, niet in de laatste plaats, het bevorderen van een dictatoriale persoonlijkheidscultus die door het Westen werd opgevoerd.
Sindsdien is de situatie alleen maar verslechterd. Zelensky heeft zijn greep op Oekraïne gestaag versterkt, terwijl hij een vermijdbare en rampzalige oorlog heeft verlengd en verloren omwille van een Westerse strategie om Rusland te verzwakken. Oekraïne is leeggebloed voor een cynisch en (voorspelbaar) mislukt Westers plan; Rusland daarentegen wint niet alleen, maar heeft ook zijn autonomie ten opzichte van het Westen aanzienlijk vergroot.
De oorlog kan snel eindigen of nog lang voortduren. In het belang van Oekraïne moeten we hopen dat hij snel voorbij is. Als Zelensky een fatsoenlijk mens zou zijn, zou hij zich aan de naoorlogse Oekraïense justitie moeten overgeven of zijn eigen rechter zijn, op de ouderwetse manier. Maar Zelensky is geen fatsoenlijk mens. Als de geruchten die nu rondgaan niet alleen aannemelijk maar ook waar zijn, zijn het wellicht zijn meesters in Washington die een passend onfatsoenlijk einde voor hem voorbereiden. Als de demonstraties tegen hem toenemen, zou Zelensky zelfs wel eens het slachtoffer kunnen worden van een "kleurenrevolutie." Hoe ironisch zou dat zijn.
Zie: https://www.rt.com/news/621881-zelensky-wont-go-down-quietly/
Commentaar: Amar bewijst zijn expertise.