Welkom op Sott.net
zat, 24 aug 2019
De Wereld voor Mensen die Nadenken

Wetenschap & Technologie
Kaart

Telescope

Primeur: magnetisch veld nabij zwart gat gemeten

Afbeelding
© ESO / L. Calçada
Voor het eerst hebben onderzoekers het magnetisch veld dichtbij een supermassief zwart gat kunnen meten. Het magnetisch veld blijkt krachtiger te zijn dan elk ander magnetisch veld dat tot op heden in het hart van een sterrenstelsel is gemeten.

Het is niet voor het eerst dat onderzoekers het magnetisch veld rond een zwart gat meten. Maar tot voor kort bleven die metingen beperkt tot magnetische velden die ver - enkele lichtjaren - van het zwarte gat verwijderd waren. Wat dit nieuwe onderzoek zo bijzonder maakt, is dat onderzoekers nu het magnetische veld zeer dicht bij het zwarte gat hebben gemeten. Het magnetische veld dat zij hebben bestudeerd, bevindt zich dicht bij de waarnemingshorizon van een supermassief zwart gat in een sterrenstelsel (PKS 1830-211) hiervandaan. Het magnetisch veld bevindt zich precies op de plek waar materie in de vorm van straalstromen van het zwarte gat wordt weggezonden.

Telescope

Gasreus ontdekt op 13.000 lichtjaar afstand van de aarde

Afbeelding

Christine Pulliam (CfA)
Ruimtetelescoop Spitzer heeft met assistentie van een telescoop op aarde een nieuwe planeet gelokaliseerd. Het gaat om een gasreus. Het is één van de meest afgelegen planeten die we tot op heden hebben ontdekt.

De gasreus bevindt zich op zo'n 13.000 lichtjaar afstand. Onderzoekers ontdekten de planeet met behulp van OGLE's Warsaw Telescope in Chili. De telescoop ontdekte de planeet door 'microlensing'. Dit effect treedt op wanneer een ster voor een andere ster langsbeweegt en de zwaartekracht van deze ster dienst doet als een lens en het licht van de verder afgelegen ster helderder maakt. Als om de ster die op de voorgrond staat een planeet cirkelt, heeft dat invloed op het lenseffect. En zo kunnen wetenschappers dus nieuwe planeten ontdekken.

Telescope

New Horizons maakt eerste kleurenfoto van Pluto

Afbeelding
De New Horizons-ruimtesonde heeft de allereerste kleurenfoto van Pluto gemaakt. Op de foto is niet alleen Pluto, maar ook de maan Charon zichtbaar.

Hoewel er nog geen oppervlaktekenmerken zichtbaar zijn, oogt de dwergplaneet roodachtig. Dit komt overeen met de verwachtingen die wetenschappers hebben. "We vermoeden dat Pluto het meest rode object in het zonnestelsel is", vertelt New Horizons-onderzoeker Alan Stern in een video op Space.com. "Mogelijk kleurt het ijs rood door zonnestraling. Maar we kunnen er helemaal naast zitten, want we weten nog bijna niets over Pluto." Wetenschappers weten al wel dat Pluto een atmosfeer van stikstof heeft. Ook kent de dwergplaneet (complexe) seizoenen en heeft het hemellichaam mogelijk een oceaan onder zijn ijzige oppervlak. Pluto heeft minimaal vijf maantjes: vier kleintjes en de grote maan Charon. De kans bestaat dat New Horizons de komende maanden meer maantjes spot.

Telescope

Dawn levert eerste kleurenkaart van dwergplaneet Ceres af

Afbeelding
© NASA / JPL-Caltech / UCLA / MPS / DLR / IDA
De geschiedenis van Ceres is spannender dan gedacht. Die conclusie kunnen onderzoekers trekken op basis van de eerste kleurenkaart die ruimtesonde Dawn van de dwergplaneet heeft gemaakt en waarop een divers landschap pronkt.

De kleurenkaart is gemaakt op basis van foto's die Dawn terwijl deze de dwergplaneet naderde, maakte. De kaart laat zien dat de dwergplaneet over heel uiteenlopende landschappen beschikt en dat suggereert dat Ceres ooit een actief hemellichaam was. "Deze dwergplaneet was door zijn geschiedenis heen geen inerte rots," stelt onderzoeker Chris Russell. "De dwergplaneet was actief, met processen die resulteerden in verschillende materialen in verschillende regio's. We beginnen die diversiteit nu terug te zien in onze kleurenbeelden."

Telescope

Bouwstenen van leven ontdekt rond jonge ster

Afbeelding
© B. Saxton (NRAO / AUI / NSF)
Wetenschappers hebben voor het eerst de bouwstenen van leven - organische moleculen - ontdekt in de protoplanetaire schijf rond een jonge ster. Het suggereert dat die bouwstenen praktisch overal voorkomen.

De onderzoekers deden hun ontdekking met behulp van het Atacama Millimeter/submillimeter Array (ALMA). Rond de jonge ster MWC 480 ontdekten ze methylcyanide (CH3CN). Dit is een complex koolstofhoudend molecuul en komt in zulke grote hoeveelheden rond MWC 480 voor dat we er alle oceanen op aarde mee zouden kunnen vullen. Naast methylcyanide ontdekten onderzoekers ook het iets eenvoudigere waterstofcyanide.

Net als de Kuipergordel

De twee moleculen komen voor in de koude buitengebieden van de nog jonge schijf rond MWC 480. Dit gebied is waarschijnlijk te vergelijken met de Kuipergordel. Dit is een gordel in ons eigen zonnestelsel waarin onder meer tal van kometen huizen. Deze kometen zijn niets anders dan puin afkomstig uit de tijd dat de planeten in ons zonnestelsel ontstonden. Wetenschappers denken dat kometen - en planetoïden - afkomstig uit het buitengebied van ons zonnestelsel water en organische moleculen op aarde brachten en zo het leven op aarde mede mogelijk hebben gemaakt.

Telescope

NASA: "Binnen 10 tot 20 jaar vinden we buitenaards leven"

Afbeelding
© Kos.
Een impressie van een geplande NASA-missie naar Europa, een maan van Jupiter met een oceaan van ijs.
Zijn we alleen in het universum? Volgens top wetenschappers van NASA is het antwoord haast zeker 'neen'. "Ik ben ervan overtuigd dat we in de komende tien jaar sterke tekenen van buitenaards leven zullen hebben en definitief bewijs ervan in de komende 10 tot 20 jaar", verklaarde hoofdwetenschapper Ellen Stofan van het Amerikaanse ruimteagentschap gisteren in Washington.

"We weten waar me moeten zoeken en hoe we moeten zoeken en in de meeste gevallen hebben we daar ook de technologie al voor", zei ze volgens de krant LA Times. Jeffrey Newmark, directeur heliofysica bij NASA, zegt het zo: "De vraag is niet of we bewijs van buitenaards leven zullen vinden, de vraag is wanneer".

Atmosfeer boven ijskappen van Mars

"We hebben het niet over groene mannetjes", verduidelijkte Stofan. "We spreken over kleine microbes". Tijdens een presentatie omschreven de NASA-topmensen een reeks recente ontdekkingen die doen vermoeden dat we dichter dan ooit bij de ontdekking van leven in ons zonnestelsel en daarbuiten staan.

Fossielen

Jim Green, directeur planeetkunde bij NASA, citeerde uit een studie die de atmosfeer boven de polaire ijskappen van Mars bestudeerde en besloot dat de helft van de noordelijke hemisfeer van de planeet ooit oceanen tot anderhalve kilometer diep had. Mars zou 1,2 miljard jaar lang water hebben gehad. "We menen dat zo'n lange periode noodzakelijk is om complexe levensvormen te vormen", zei Stofan. Ze voegde er aan toe dat indien we geologen en astrobiologen op Mars zouden krijgen, we onze kansen zouden verhogen om fossielen van levende organismen te vinden op onze dichtste buurplaneet.

Einstein

Einstein had het aan het verkeerde eind

Afbeelding
Een experiment heeft aangetoond dat de golffunctie van een deeltje instort als het wordt waargenomen, iets wat Albert Einstein niet voor waar wilde aannemen. Het is de eerste keer dat deze 'spookachtige actie op afstand' zoals hij het noemde, wordt aangetoond met een enkel deeltje.

Als je een kwantumdeeltje waarneemt, is het daar waar je het aantreft. Wanneer je het opnieuw op een andere plaats waarneemt, is het daar. Natuurkundigen zeggen dat het deeltje door de ruimte van de ene plaats naar de andere 'tunnelt', maar dat is niet helemaal juist.

Het deeltje is op een bepaalde plaats waar het waargenomen wordt, spreidt zich vervolgens over de hele ruimte uit als een golf om vervolgens op de tweede plaats weer te verschijnen waar het wordt waargenomen.

Commentaar: Zie ook:


Telescope

Meer dan 200 stokoude kandidaat-protoclusters ontdekt

Afbeelding
© ESA / Planck Collaboration
Astronomen hebben met behulp van de Planck- en Herschel-telescoop maar liefst meer dan 200 stokoude kandidaat-protoclusters opgespoord. De protoclusters kunnen meer inzicht geven in hoe clusters ontstaan en groeien.

Planck spotte de protoclusters als eerste. Herschel bekeek ze in detail en bevestigde vervolgens de ontdekking van Planck. En daarmee hadden de twee telescopen enkele van de oudste kandidaat-protoclusters in het verre universum ontdekt. Het zijn mogelijk de voorlopers van de grote, volwassen clusters die we vandaag de dag in het universum aantreffen.

Terug in de tijd

De protoclusters bevinden zich op ongeveer 10 tot 11 miljard lichtjaar van de aarde. Dat betekent dat hun licht er miljarden jaren over gedaan heeft om ons te bereiken en we de clusters dus zien zoals deze er miljarden jaren geleden uitzagen. In feite gunnen Planck en Herschel ons dus een kijkje terug in de tijd. Gehoopt wordt dan ook dat het onderzoek ons een beeld kan geven van hoe grote clusters in die tijd ontstonden en groeiden.

Telescope

Kometen geven Mercurius een somber kleurtje

Afbeelding
© NASA / Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory / Carnegie Institution of Washington
Het oppervlak van Mercurius is opvallend donker en al jaren vragen onderzoekers zich af hoe dat komt. Wetenschappers komen nu met een verklaring: de planeet wordt stiekem 'geverfd' door passerende kometen.

"Lang werd vermoed dat er een mysterieus proces gaande is dat ervoor zorgt dat Mercurius weinig licht reflecteert," stelt onderzoeker Megan Bruck Syal. "Wat men niet had overwogen was dat Mercurius heel veel materiaal van kometen ontving."

Fireball 2

Enorme asteroïde scheert vrijdag langs Aarde

asteroide comet
© Kos
De asteroïde met de naam '2014-YB35' beweegt zich met 37.000 kilometer per uur door de ruimte.
Een asteroïde met een diameter van een kilometer zal volgens NASA vrijdag relatief dicht langs de Aarde passeren. Het object met de naam '2014-YB35' beweegt zich aan 37.000 kilometer per uur door de ruimte. Hoewel het niet ongebruikelijk is dat kleine meteorieten langs de Aarde scheren, vormt de omvang van deze asteroïde een bedreiging. Een impact met de Aarde zou aardbevingen en tsunami's veroorzaken.

De asteroïde zal volgens berekeningen van het Near Earth Object programma van NASA op 4,5 miljoen kilometer van de Aarde passeren, een peulschil in astronomische verhoudingen. De asteroïde werd eind vorig jaar voor het eerst gespot en astronomen houden het deze week scherp in de gaten.

Commentaar: "... het zijn de kleinere en toch zeer schadelijke kometen en asteroïden waarover we ons zorgen moeten maken". En zoals de Worldview Map hieronder aantoont, is het aantal 'vuurballen in de lucht' enorm toegenomen: