Welkom op Sott.net
zat, 24 aug 2019
De Wereld voor Mensen die Nadenken

Wetenschap & Technologie
Kaart

Magnify

Grootste inslagkrater ter wereld ontdekt in Australië

Afbeelding
© Júlio Reis
Wetenschappers hebben in Australië de sporen ontdekt van de grootste planetoïde-inslag op aarde. Het gaat om een 400 kilometer breed inslaggebied, veroorzaakt door twee meteorieten van elk meer dan tien kilometer breed.

De onderzoekers troffen de sporen van de recordbrekende inslag diep in de aardkorst, in het centrale deel van Australië, aan. Gesteenten waren daar door de extreme temperatuur en druk veranderd in glas. De sporen zijn het resultaat van een enorme meteoriet die kort voor deze op de aarde insloeg in tweeën brak. "De twee planetoïden moeten elk meer dan tien kilometer breed zijn geweest," stelt onderzoeker Andrew Glikson.

Heuvels

Naast de sporen van glas troffen de onderzoekers in de korst twee enorme 'koepels' aan. "Ze zijn gevormd doordat de aardkorst na de enorme inslagen terugveerde en daarbij zijn gesteenten vanuit de mantel naar boven gekomen." De twee inslaggebieden zijn samen meer dan 400 kilometer breed en daarmee gaat de inslag de boeken in als de grootste planetoïde-inslag die - voor zover wij weten - ooit op aarde heeft plaatsgevonden.

Mars

Project Mars One is bedrog

Afbeelding
© Mars One
Een van de finalisten van het ruimteproject Mars One beweert dat hij moest betalen om mee te mogen naar de planeet. En er zouden meer dingen niet kloppen aan het project.

Het doel van Mars One is het opleiden van vier astronauten die een enkele reis naar de planeet krijgen om daar een kolonie te stichten. Om de reis te bekostigen zijn er tv-rechten verkocht en sponsordeals gesloten. 200.000 mensen gaven zich op om op Mars te leven en te sterven, na selectie zijn er nu nog honderd over. Waaronder Joseph Roche, voormalig onderzoeker van de NASA.

Geld voor punten

Roche zegt in een interview dat hij zich heeft opgegeven uit interesse, maar het nu tijd vindt om de misstanden aan de kaak te stellen. De kandidaten zouden volgens Roche tijdens de selectie punten hebben gekregen en wie de meeste punten kreeg, ging door naar de volgende ronde. "Je kreeg punten voor elke ronde die je verder kwam tijdens de selectie, en daarna kreeg je alleen nog punten als je merchandise van ze kocht of geld doneerde." Het gevolg is dat de selectie nu draait om wie het meeste geld binnen brengt in plaats van wie het meest capabel is.

Magnify

Geruchten over nieuw deeltje in Genève

Afbeelding
© AP
De metingen waarmee in 2012 het befaamde Higgsdeeltje werd gevonden op deeltjeslab CERN in Genève hebben mogelijk een tweede onbekend deeltje opgeleverd.

Vrijdag kondigde het LHCb-experiment op CERN afwijkingen in de metingen met de LHC-deeltjesversneller aan, die daarop zouden kunnen duiden.

Bij de deels door Nederlandse fysici gerunde LHCb-detector wordt gekeken naar het verval van zogeheten B-mesonen, die kunnen ontstaan als protonen in de versneller met hoge energie op elkaar botsen.

De zogeheten B-fysica geldt als een domein waar eventuele afwijkingen van de bestaande deeltjestheorie kunnen opduiken. Daarvan is bekend dat hij niet volledig is.

Telescope

Mysterieuze vlekken op Ceres zijn mogelijk ijspluimen

Afbeelding
© NASA
De heldere vlekken op het oppervlak van Ceres zijn mogelijk ijspluimen. Dat stellen onderzoekers nu blijkt dat de vlekken ongeacht vanuit welke hoek je ernaar kijkt, zichtbaar blijven.

Ruimtesonde Dawn heeft zich onlangs in een baan rond de dwergplaneet Ceres genesteld. De eerste onderzoeksresultaten laten echter nog wel even op zich wachten: Dawn moet zijn definitieve baan rond Ceres nog innemen. Maar in afwachting daarvan houdt de dwergplaneet de gemoederen al flink bezig. Toen Dawn op Ceres afstevende, werd namelijk duidelijk dat op het oppervlak van de dwergplaneet mysterieuze heldere vlekken te zien zijn.

Hoek

En nu blijkt dat die vlekken zichtbaar blijven, ongeacht vanuit welke hoek Dawn er naar kijkt. Zelfs wanneer de ruimtesonde tegen de rand van een krater aan tuurt, zijn de vlekken nog zichtbaar. Dat wijst erop dat de heldere vlekken niet simpelweg op de bodem van de krater rusten, maar veroorzaakt worden door iets wat hoog boven het oppervlak uittorent.

Telescope

Mogelijk opnieuw een ringsysteem ontdekt rond een centaur

Afbeelding
© European Southern Observatory
Wetenschappers hebben mogelijk opnieuw een ringsysteem ontdekt rond een centaur: een planetoïde die kenmerken vertoont van zowel planetoïden als kometen. Dit keer lijkt Chiron ringen te bezitten.

De onderzoekers deden hun ontdekking toen de centaur - Chiron genaamd - voor een heldere ster langs bewoog. De centaur hield daarbij een deel van het licht van de ster tegen. Door dat licht en de schaduw die Chiron wierp te bestuderen, kunnen onderzoekers nu meer zeggen over hoe de centaur en omgeving eruit ziet.

Helderheid

En de waarnemingen suggereren dat de planetoïde beschikt over een ringsysteem of symmetrische straalstromen die materialen van het oppervlak van de centaur wegvoeren. Vlak voor de centaur voor de ster langs bewoog, werd een dipje in de helderheid van het licht van de ster waargenomen. En nadat de centaur voor de ster langs bewoog opnieuw. "Het is interessant, want Chiron is een centaur - onderdeel van het middelste deel van ons zonnestelsel, tussen Jupiter en Pluto, waarvan we dachten dat dingen er niet zo actief waren - en blijkt vrij actief te zijn," vertelt onderzoeker Amanda Bosh.

Telescope

Enorm inslaggebied ontdekt op Mercurius

Afbeelding
© NASA / Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory / Carnegie Institution of Washington
Wetenschappers komen met nieuwe kaarten die verraden hoe het oppervlak van Mercurius in elkaar steekt. De kaarten suggereren onder meer dat de kleinste planeet in ons zonnestelsel een enorme inslag heeft meegemaakt.

De kaarten zijn gebaseerd op het werk van MESSENGER: een ruimtesonde die zich in 2011 in een baan rond Mercurius installeerde en onder meer de concentratie kalium, thorium, uranium, natrium, chloor en silicium op Mercurius vaststelde.

Inslag

De nieuwe kaarten laten zien hoe het oppervlak van Mercurius is samengesteld. De kaarten leggen voorheen onbekende - grote - gebieden bloot die een heel andere chemische samenstelling hebben dan hun omgeving. Eén van de meest opvallende gebieden is enorm groot (groter dan vijf miljoen vierkante kilometer). In dit gebied zijn de verhoudingen tussen magnesium/silicium, zwavel/silicium en calcium/silicium het hoogst, terwijl de verhouding aluminium/silicium er het laagst is. Het suggereert dat hier ooit een enorme inslag heeft plaatsgevonden, waarbij de mantel van Mercurius kwam bloot te liggen.

Telescope

Meest nabije exoplaneet lijkt (een beetje) op de aarde

Afbeelding
Op slecht vier lichtjaar van de aarde bevindt zich de meest nabije exoplaneet. Hoewel het bestaan van deze exoplaneet nog bevestigd moet worden, is het wel zo goed als zeker dat deze buurman bestaat. Uit nieuw onderzoek blijkt dat deze exoplaneet zelfs een beetje op de aarde lijkt.

De onbevestigde exoplaneet draait om Alpha Centauri B. Dit is een zonachtige ster die ruwweg 40 biljoen kilometer van de aarde verwijderd is. Wetenschappers zagen in 2012 een kleine verschuiving in het spectrum van de ster, wat ook wel het dopplereffect wordt genoemd. De ster wiebelt heel licht heen en weer, wat waarschijnlijk wordt veroorzaakt door de exoplaneet, die aan zijn moederster trekt. De onderzoekers wisten in 2012 niet of we vanaf de aarde een zijaanzicht of een bovenaanzicht hebben op de baan van de exoplaneet om de ster. Dit bepaalt immers of de exoplaneet net zo zwaar is als de aarde of als Jupiter.

Nu melden astronomen in een paper op Arxiv.org dat uit computersimulaties blijkt dat we vanaf de aarde een zijaanzicht hebben op de baan van de exoplaneet. Dit betekent dat onze buurman slechts één tot drie keer zo massief is als de aarde en qua samenstelling mogelijk meer overeenkomt met de aarde dan met de zon.

Telescope

Ganymedes heeft een gigantische ondergrondse oceaan

Afbeelding
Ganymedes, de grootste maan van het zonnestelsel, heeft mogelijk een oceaan onder zijn oppervlak. Dit beweren wetenschappers naar aanleiding van observaties met de Hubble-ruimtetelescoop. De oceaan bevindt zich ruim 150 kilometer onder de korst van de maan van Jupiter.

Hoewel Ganymedes groter is dan de planeet Mercurius en de grote Saturnusmaan Titan, staan zijn broertjes Io en Europa vaker in de schijnwerpers. De maan Io lijkt net op een pizza en is vulkanisch zeer actief. Europa heeft een gigantische oceaan onder het oppervlak en is wellicht een broedplaats van (microscopisch) leven. Ganymedes lijkt op het eerste gezicht een vrij saaie, bekraterde maan.

Maar schijn bedriegt, zo blijkt nu. Ganymedes heeft als enige maan in het zonnestelsel een eigen magnetisch veld. Stel, een astronaut loopt over het oppervlak van Ganymedes, dan kan hij dus poollicht aanschouwen. Uit observaties met de Hubble-telescoop blijkt dat het poollicht heen en weer schommelt. Uit computermodellen blijkt dat de schommelbeweging veel groter zou moeten zijn. Waarom is dit niet zo? Volgens de onderzoekers komt dit door het water onder de 150 kilometer dikke korst van Ganymedes. Daar ontstaat een secundair magnetisch veld, dat het veld van Jupiter tegenwerkt, waardoor het schommelen van de poollichten niet zes, maar slechts twee graden is.

Telescope

Negen nieuwe dwergsterrenstelsels ontdekt nabij onze Melkweg

Afbeelding
© V. Belokurov / S. Koposov (IoA, Cambridge) / Y. Beletsky (Carnegie Observatories)
Wetenschappers hebben in één klap maar liefst negen dwergsterrenstelsels ontdekt die rond onze Melkweg cirkelen. Ze bevinden zich in de buurt van de Grote en Kleine Magelhaense Wolk.

De ontdekte dwergsterrenstelsels zijn een miljard keer minder helder dan de Melkweg. Hun massa is zo'n miljoen keer kleiner dan de massa van ons sterrenstelsel. Het dichtstbijzijnde dwergsterrenstelsel dat nu is ontdekt, bevindt zich op 97.000 lichtjaar afstand en dreigt door de Melkweg uiteen te worden gereten. Het verste dwergsterrenstelsel dat de onderzoekers ontdekten, is meer dan een miljoen lichtjaar van ons verwijderd. Van drie dwergsterrenstelsels weten de onderzoekers zeker dat het dwergsterrenstelsels zijn. Rondom de overige zes bestaat enige twijfel: het zouden ook bolvormige sterrenhopen kunnen zijn. Bolvormige sterrenhopen lijken in veel opzichten op dwergsterrenstelsels, maar worden niet bijeengehouden door donkere materie.

Bijzonder

Het is een bijzondere ontdekking. Nog nooit zijn in één klap zoveel dwergsterrenstelsels ontdekt. Bovendien is het alweer bijna tien jaar geleden dat voor het laatst dwergsterrenstelsels die rond onze Melkweg cirkelen, werden ontdekt: in 2005 en 2006 stuitten onderzoekers boven het noordelijk halfrond op verschillende dwergsterrenstelsels. De dwergsterrenstelsels die nu zijn ontdekt, bevinden zich boven het zuidelijk halfrond, nabij de Grote en Kleine Magelhaense Wolk: de twee bekendste dwergsterrenstelsels die onze Melkweg rijk is.

Telescope

Mogelijk leefbare planeet Gliese 581d bestaat toch wel

Afbeelding
© Tyrogthekreeper
De mogelijk leefbare planeet 581d werd in 2009 ontdekt. Vijf jaar later stelde men dat de planeet toch niet bestond. En nu - een jaartje verder - zijn wetenschappers er zeker van dat Gliese 581d rond de ster Gliese 581 te vinden is.

Opgewonden waren onderzoekers toen ze de planeet Gliese 581d ontdekten. Het was namelijk de eerste planeet die de boek inging als mogelijk leefbaar. Maar in de zomer van 2014 maakte die opwinding plaats voor teleurstelling: onderzoekers telden dat Gliese 581d waarschijnlijk helemaal niet bestond. Het signaal dat de ontdekkers van Gliese 581d voor een planeet hadden aangezien, zou in werkelijkheid veroorzaakt worden door de ster zelf.

Toch wel?

Maar wetenschappers van de Queen Mary University of London en University of Hertfordshire geven de burger weer moed. Ze zijn er namelijk zeker van dat Gliese 581d wél bestaat. De claim dat de planeet niet bestaat, zou volgens deze onderzoekers gebaseerd zijn op een verkeerde analyse van de voorhanden zijnde gegevens.